Tüketicilerle ilgili düzenlemeler yürürlüğe girdi
Ticaret Bakanlığının tüketicinin daha ileri ölçüde korunması için yayımlanan düzenlemeleri bugün itibarıyla yürürlüğe girdi.
Bakanlıktan meydana getirilen yazılı açıklamaya göre, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile Kat Mülkiyeti Kanunu’nda değişim öngören 7392 sayılı Kanun 1 Nisan’da yayımlanırken, devre tatile dair düzenlemeler yayımı tarihinde, öteki düzenlemeler ise bugün yürürlüğe girdi.
Söz mevzusu Kanun ve tali düzenlemelerle, taksitle satış sözleşmelerinde temerrüde düşmeleri halinde tüketiciler lehine düzenleme yapıldı.
Taksitle satış sözleşmelerinde, tüketicilerin temerrüde düşmeleri halinde bütün borcun istek edilebilmesi konusunda kontrat bedelinin dikkate katılması sağlanarak ödeme güçlüğüne giren tüketicinin bütün borcunu ödemesinin daha geç istek edilmesi sağlandı.
Tüketici kredisi borcunun tamamını 14 gün içerisinde ödeyen tüketiciler, bildirim aranmaksızın Kanun’un cayma hakkına dair tanımış olduğu haklardan yararlanmaya başlayacak.
Tüketicilerin, tüketici kredisi sözleşmelerinde 14 gün içerisinde cayma haklarını kullanarak yalnızca krediden yararlanılan döneme dair faizi ödeyerek kapatabilecekleri kredi borçlarında, bu cayma hakkının kullanılmaması sebebiyle faize ilave olarak ödedikleri ücret ve komisyonların maliyetine katlanmaları önlenecek.
Cayma süresi içerisinde kredi borcunun tamamını erken ödeyen tüketicilerin cayma hakkını kullandıkları kabul edilecek ve tüketiciler, iadesi lüzumlu ücretleri geri alabilecek.
Belirsiz süreli kredi sözleşmelerinde ürem oranının düşürülmesi halinde tüketiciler, 30 gün beklemeden bu indirimden faydalanmaya başlayacaklar.
Kredi kartı ya da kredili mevduat hesabı gibi belirsiz süreli kredi sözleşmelerinde meydana getirilen ürem payı indiriminin uygulanabilmesi için 30 gün öncesinde bildirim yapılması şartı kaldırılarak akdi ürem oranının düşürülmesi halinde da bu değişikliğin tüketiciye bildirildiği döneme dair son ödeme tarihinden itibaren uygulanabilmesine imkân sağlandı.
Tüketici ve mesken kredilerinde krediyle alakalı olmayan sigortalar ve yan finansal ürün ve hizmetler yasaklandı.
Bankaların sigortasız kredi seçeneğini de tüketiciye taktim etmek şartıyla, kredi bağlantılı sigortayı da içeren bir teklifi tüketiciye sunabilmelerine imkan tanınarak, tüketicinin bu 2 teklifi de kendi iradesiyle değerlendirmesi ve sigortalı ya da sigortasız teklifi tercih edebilmesi sağlandı.
Farklı ürem oranlı kredi tekliflerinden indirimli olanın seçilebilmesi için kredi verenin koşul koştuğu kredi bağlantılı sigortalar haricinde tüketicinin gereksinim duymadığı ve yararlanmayacağı yan finansal ürün ya da hizmetlerin alım şartı yasaklanarak kredi sebebiyle tüketicilerin katlandığı maliyetler azaltıldı.
Ön ödemeli olarak tüketicilere satılan konutun azami teslim süresi 48 aya çıkarılırken, sözleşmede belirlenen teslim tarihine uyulması da mecburi hale geldi.
e-ticarette hizmet sağlayıcı platformlara sorumluluk
Mesafeli sözleşmelerde aracı hizmet sağlayıcı konumunda olan platformlara ilk defa repertuvar ve yükümlülükler getirildi.
Tüketicilerin e-ticaret alışverişlerinde taraf oldukları mesafeli sözleşmelere dair olarak aracı hizmet sağlayıcılara, tüketicilerin bildirim ve taleplerini iletebilecekleri ve takip edebilecekleri kesintisiz bir sistemi kurma yükümlülüğü getirildi.
Ayrıca aracı hizmet sağlayıcıların mesafeli sözleşmelerin karşılık tahsilatına da aracılık etmeleri durumunda, karşılık kendilerinde kalmış olduğu sürece teslim ya da ifa ile cayma hakkının kullanımında satıcı ya da sağlayıcı ile tüketicilere karşı görevli olacak.
Ön ödemeli devre mülk satışı yasaklandı
Tüketicilerin mağduriyet yaşamış olduğu alanların başlangıcında gelen devre dinlence sözleşmelerine dair meydana getirilen değişimlerle bu sektörde yaşanmış olan tüketici problemleri azaltılacak.
Devre dinlence sektörüne etkinlik yayınlayan şirketlerin uymak zorunda oldukları kurallar tüketici lehine olacak şekilde tekrardan düzenlendi.
Ön ödemeli usulle devre mülk ve kişisel hakka mevzu devre dinlence satışı yasaklanırken, bu tür satışlara dair hükümler yürürlükten kaldırılarak tüketicilere yalnızca tamamiyle bitmiş ve işletilmeye hazır olan tesislerin satışının yapılması sağlandı.
Tüketicilerin haklarının daha kapsamlı bir biçimde korunabilmesi amacıyla ayni hakka mevzu devre dinlence sözleşmelerinin yalnızca Kat Mülkiyeti Kanunu’nda belirtilen usul ve esaslar kapsamında devre mülk sözleşmesi şeklinde kurulması mecburi kılındı.
Kooperatif ya da tecim firması ortaklığı ya da dernek ya da vakıf üyeliği şeklinde devre dinlence hakkı tanınamayacağı hususu düzenlendi.
Ayrıca, paravan firmalar kurularak tüketicilerin mağdur edilmesinin engellenmesi amacıyla devre tatile mevzu mal üstünde ayni gerçek sahibi olmayanların devre mülk ya da devre dinlence satışı yapamayacakları hükme bağlandı.
Cayma süresi içerisinde tüketiciden ödeme ya da borçlandırıcı belge alma yasağı devre mülk sözleşmelerini de kapsayacak şekilde genişletildi. Söz mevzusu yasağın ihlali halinde, tüketicilere ödemelerinin hemen iade edileceği ve tüketiciyi borç dibine sokan birçok belgenin tüketici yönünden geçersiz olacağı hususu düzenlendi.
Tüketicilerin, kişisel hakka mevzu sözleşmelerde zaman içerisinde tesisin eskimesi, hizmetlerin beklenen özellikte sunulamaması, yüksek ödenti ücretleri gibi problemler sebebiyle 99 yıla varan sözleşmeler sebebiyle sözleşmeleri feshedememeleri ve bu tesisler için her sene yüksek ödenti ücretleri ödemek zorunda oldukları göz önünde bulundurularak, kişisel hakka mevzu devre dinlence sözleşmelerinde 10 senelik azami süre sınırı getirildi.
Bu düzenlemelere ek olarak, tüketicinin minimum 90 öncesinden devre tatili kullanmayacağını sağlayıcıya bildirmesi durumunda, o devre için rastgele bir isim altında karşılık alınmayacağı düzenlendi.
Ayrıca, Kat Mülkiyeti Kanunu’nda öngörülen 15 günlük devre süresinin uzun bir müddet olduğu ve dünya uygulamalarının genelde 7 gün şeklinde olduğu dikkate alınarak Kanun’da bulunan asgari süre 7 gün olarak değiştirildi.
Sahte servis istasyonlarının önüne geçilecek
Sürdürülebilir tüketimi özendirmek ve tasarrufu teşvik ederek israfı önlemek amacıyla güncellenmiş mamüller ilk defa kanunla düzenleme dibine alındı.
Cep telefonu gibi tüketicilerin sık sık değiştirdiği ve ithalatta mühim bir yer tutan mamüllerin Ticaret Bakanlığı tarafınca yetkilendirilen “yenileme merkezleri” vasıtasıyla donanım, program ya da fiziki özelliklerinde iyileştirme yapılarak, minimum 1 sene süreyle, garantili olacak şekilde tüketicilere tekrardan satılmasına imkân tanındı.
Yetkili servis istasyonları haricinde tüketicilere hizmet sunan hususi servis istasyonlarının yetkili servis istasyonu algısı oluşturacak şekilde hizmet vermelerinin önlenmesi adına hususi servis istasyonlarına servis fişi, tabela ve broşür gibi birçok tanıtım ve faaliyetlerinde “özel servis” ibaresi kullanma zorunluluğu getirildi.
Tüketicilerin doğru ve aktüel yetkili servis istasyonu bilgilerine ulaşabilmeleri, rastgele bir aldatıcı tatbik sebebiyle mağdur olmamaları amacıyla müstahsil ve ithalatçılara, bütün yetkili servis istasyonlarına dair bilgilerini Bakanlıkça kurulan sisteme kaydetme zorunluluğu getirildi.
Öte yandan, güvence süresi tamamlandıktan sonrasında yedek parçanın temin edilememesi, servis istasyonunun bulunmaması gibi gerekçelerle satış sonrası hizmetin verilmemesi gibi durumların önüne geçilmesi amacıyla Ticaret Bakanlığınca belirlenen kullanım ömrü boyunca tüketiciler, müstahsil ve ithalatçılardan zararlarının tazminini istek edebilecekler.
Tüketici yargıcı heyetlerine müracaat sınırı 30 bin liraya çıkarıldı
Tüketiciler için faal ve masrafsız bir hak arama yolu olan tüketici yargıcı heyetlerine müracaat sınırı 15 bin 430 liradan 30 bin liraya çıkartıldı.
Tüketici yargıcı heyetlerinin üye, raportör ve toplantı mevzularına dair kurumsal alt yapısı iyileştirildi.
Heyetlerin araştırma süresi hızlandırılarak, 6 aylık süreye ilave edilebilecek ek süre 6 aydan 3 aya indirildi.
Tüketici yargıcı heyetine yapılacak başvuruda bulunması gereksinim duyulan mecburi bilgilerde kusur ya da tutarsızlık bulunması durumunda, kurul tarafınca başvurular ile alakalı ret sonucu verilmeden önce, 7 gün süre verilmek suretiyle, müracaat sahibinden ek malumat ya da belge istenmesi mecburi tutuldu.
Taraflardan her birinin, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde, ilk başvurusunda bulunan talepleriyle alakalı olarak tüketici yargıcı heyetince karar verilmemiş hususlarda, kararın tamamlanmasını isteyebileceği hükme bağlandı.
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’da bulunan cezalar tekrardan gözden geçirilerek, cezaların uygulanabilir ve caydırıcı bulunmasına yönelik değişimler yapıldı.
Tüketicilerle ön ödemeli devre dinlence sözleşmesi kuran ya da kurulmasına aracılık edenler ile alakalı 3 yıldan 6 yıla kadar hapis cezası uygulanması hükmü getirildi.
Ayrıca Reklam Kuruluna web üstünden meydana getirilen tüketicileri aldatıcı ve mevzuata aykırı reklamlar ile alakalı erişimin engellenmesi sonucu verme yetkisi tanındı.