Tekstil sektörü alarm veriyor
Maliyet artışları, alım gücündeki azalış, talepte yaşanmış olan düşüş ve yüksek enflasyonun derinden etkilediği tekstil sektörü zor bir devre geçiriyor.
Yaşanan negatif tempo sebebiyle sektör, internasyonal pazarlarda elde etmiş olduğu kazanımları büyük miktarda Endonezya, Türkmenistan, Özbekistan, Bangladeş ve Çin’e kaptırdı.
Akdeniz Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği (ATHİB) Yönetim Kurulu Başkanı Fatih Doğan, Türkiye’de iplik üreten fabrikaların çoğunun kapandığını, ayakta kalma mücadelesi veren işletmelerin ise yüzde 30 kapasite ile çalışabildiğini söyledi.
Doğan, problemin giderek içerisinden çıkılamaz bir duruma geldiğini belirterek, hükümetten acele yardımcı paketi beklediklerini dile getirdi.
İHRACAT YÜZDE 9,5 DÜŞTÜ
Başkan Doğan, Türkiye’nin tekstil ve hammaddeleri ihracatının 2023 yılı Ocak-Ağustos ayları içinde geçen senenin aynı dönemine göre yüzde 9,5 oranında düşüşle 6 milyar 287 milyon dolar düzeyinde gerçekleştiğini, aynı kuşakta ATHİB’in ihracatının yüzde 23,8 düşüşle 687 milyon 827 bin dolar bulunduğunu aktardı.
“Sektörümüzün ihracat performansındaki düşüşün ana sebepleri maliyet artışları, alım gücündeki azalış, talepte yaşanmış olan düşüş ve yüksek enflasyondan kaynaklanmaktadır” diyen Doğan, mevcut tabloda iplik fabrikaları ayakta kalıp üretimlerini sürdürmekte oldukça zorlandığını ve ortaya çıkan krizin pamuk piyasasını da etkilediğini söyledi.
Doğan, yaşanmış olan krizi şu laflarla anlattı:
“Fabrikalarımız üretim yapamadıkları için üreticinin pamuğunu alamıyorlar. Üreticilerimiz de ellerindeki pamuğu bulabildikleri fiyata yurt dışına ihraç etmeye çalışıyor bu da haliyle fiyatlarda azalışları bununla beraber getiriyor. Şu an Türk pamuğu dünyanın en ucuz pamuğu haline geldi.”
‘ACİL DESTEK BEKLİYORUZ’
Sektörün işlerin düzelme ihtimaline karşı uzunca bir süredir stoka çalıştığını, işlerin düzelmemesi sebebiyle artan maliyet ve finans yükünden kaynaklı olarak üretimin sürdürülemez bir noktaya gelmesiyle fabrikaların üretimlerine ara verdiğini dile getiren Başkan Doğan şu şekilde devam etti:
“Kimse zararına üretimini sürdürmek istemez. Bölgemizdeki zelzele sebebiyle tekrar bayındır çalışmalarından kaynaklı olarak sektörümüzde çalışacak personel bulmakta güçlük yaşıyoruz. Eli tornavida tutabilen oldukça değerli hale geldi ve maliyetler yükseldi. Finansman maliyetlerimizde de faizler yüzde 50 seviyelerine çıktı. İşletmelerimiz ayakta kalmak için oldukça büyük uğraş veriyor. Ayakta kalmaya çalışan fabrikalarımızda kapasiteler ise yüzde 30’lara düştü. Devletimizden işçilik, enerji ve hammadde tutarları konusu ile ilgili acele yardımcı bekliyoruz.”
İTHAL ÜRÜNE BAĞIMLILIK UYARISI
Dünya genelinde pamuk üretiminde hüzünlü değişiklikler yaşandığını da dile getiren Başkan Doğan, değişiklikleri şu laflarla açıkladı:
“Dünya genelinde besin tedariki ön plana çıkmış olduğu için Çin’de pamuk üretimi senelik 8 milyon tondan 5 milyon tona geriledi. Özbekistan’da senelik pamuk üretimi 2,5 milyon tondan 800 bin tona düştü. Özbekistan üreticisini güvenliğini sağlamak için pamuk ihracatını yasakladı. Özbekistan kendi pamuğunu kendi iplikçisine internasyonal fiyattan yüzde 15 ucuza verip ihracatını da benzer miktarda destekliyor. Yani toplamda verilen yardımcı yüzde 30’ları buluyor.
Sektör olarak ihracatımızın büyük bölümünü gerçekleştirdiğimiz Avrupalı alıcılar Özbekistan’a çocuk işçi çalıştırdığı için uyguladığı ambargoyu kaldırdı. Hatta bu ülkeye yüzde 5 oranında teşvik vermeye başladı. Hindistan muhtelif teşviklerle senelik 2,5 milyon ton olan pamuk üretimini 6 milyon tona çıkardı.
Biz pamuk ihracatı yasaklansın demiyoruz. Sonuçta müstahsil ürettiği ürünü satacak. Ancak Türk pamuğunun dünyanın en ucuz pamuğu haline gelmesini de istemiyoruz. Üretici para kazanamaz ise gelecek senelerde pamuk ekiminden vazgeçer. Bu da tekstil ve konfeksiyon olarak 2 milyonu aşkın istihdam elde eden sektörümüzü tam anlamıyla ithal ürüne bağımlı hale getirir. Böyle bir durumda da internasyonal piyasalarda rekabet etme şansımız kalmaz. Devletimizden Özbekistan başta olmak suretiyle dünya ülkelerindeki programlar gibi sektörümüze yönelik netice odaklı acele yardımcı bekliyoruz.”