Suudi Arabistan ve Rusya’nın Üretim Kesintileri Petrol Fiyatlarını Etkilemiyor

Suudi Arabistan ve Rusya’nın mevcut üretim kesintilerine ağustosta da devam etme sonucu petrol fiyatlarında beklenen etkiyi yaratmazken uzmanlar mevzubahis kesintilerin piyasa istikrarını sağlamayı amaçladığını ve fiyatlardaki artışın kısıtlı kalmasının yatırımcıların istek bazlı endişelerini yansıttığını savunuyor.

Suudi Arabistan pazartesi günü temmuzda gönüllü olarak programa koyduğu günlük 1 milyon varillik petrol üretim kesintisi kararını ağustos ayını da kapsayacak şekilde uzattığını bildirdi.

Suudi Arabistan’ın nisanda duyurduğu ve Aralık 2024’ün sonuna kadar devam edecek günlük 500 bin varil gönüllü üretim kesintisine ilave olacak bu kesintiyle beraber ülkenin günlük petrol üretiminin de ağustosta son birkaç senenin en düşük seviyesi olan aşağı yukarıya 9 milyon varil seviyesine düşeceği bildirildi.

Söz mevzusu açıklamanın sonrasında Rusya günlük petrol arzını 500 bin varil, Cezayir de 20 bin varil azaltacağını açıkladı.

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC dışı birtakım müstahsil ülkelerden oluşan OPEC+ grubu geçen sene ekimde günlük 2 milyon varillik üretim kesintisi yapacağını duyurmuş, mayıs itibarıyla da günlük aşağı yukarıya 1,6 milyon varil ilave kesinti yapma sonucu almıştı.

Birbiri ardına meydana getirilen arz kesintisi açıklamaları piyasalarda arz istek makasının daraldığı ve küresel makroekonomik verilerin resesyon tehlikesine işaret etmiş olduğu bir dönemde geldi. Hem Suudi Arabistan hem de Rusya, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) üretimin artırılmasına yönelik ısrarlarına karşın alınan bu kararın piyasa dengesini sağlamak için alındığını savunuyor.

ABD dahil birçok ülkenin sıkı para politikalarına devam edeceğine yönelik açıklamalar, Çin’in istila sonrası ekonomik toparlanmasının beklenen hızda olmaması ve ülkenin ham petrol isteği mevzusu ile ilgili belirsizliklerin devam etmesi ise piyasalardaki negatif beklentileri körüklemeye devam ediyor.

Suudi Arabistan, Rusya ve Cezayir’in arz kesintilerine yönelik haber akışıyla beraber petrol fiyatlarında kısa süreli yukarıya yönlü hareketlenmeler olsa da, petrol talebinin zayıf seyrettiğine yönelik artan endişeler fiyat artışlarını kısıtlıyor.

Uluslararası referans düşünülen Brent türü petrolün varil fiyatı Suudi Arabistan ve Rusya’nın kesinti kararını açıklamış olduğu pazartesi gününü yüzde 0,33 azalışla 74,65 dolardan tamamladı. Hafta süresince dalgalı seyir kaydeden Brent petrolün varil fiyatı, haftayı yüzde 4 artışla 78,17 dolardan kapattı.

‘Yatırımcılar küresel ham petrol isteği mevzusu ile ilgili OPEC kadar optimist değil’

Energy Point Research Kurucusu Doug Sheridan, AA muhabirine, Rusya ve Arabistan’ın piyasa dengesini sağlamak için arz kesintisi yapma kararının yerinde bulunduğunu savunarak fiyatların 70 doların dibine düşmesinin fakat piyasa istikrarının sağlanmasıyla engellenebileceğini söyledi.

Sheridan, piyasaların bu tür adımları genellikle yakın vadede fiyat desteği olarak yorumlama eğiliminde bulunduğunu belirterek, “Uzun vadede ise bu adım OPEC’in yükünü tek başına çeken Suudi Arabistan’ı bıkkınlığa iterek fiyatların düşüşüne niçin olacak bir adıma yöneltebilir.” dedi.

Açıklanan son kesintilerin, Suudi Arabistan’ı restleşmeye zorlayarak, istek fazlası üretimin risklerini göstermek için ülkenin tam kapasite üretim sonucu almasına da zemin hazırlayabileceğine işaret eden Sheridan, bu şekilde bir senaryonun tutarları negatif etkileyeceğini fakat piyasa istikrarını sağlayabilmek için fiyatların düşmesine izin vermek icap ettiğini vurguladı.

Sheridan, şu şekilde devam etti:

“Piyasa oyuncuları, yakın vadede fiyat artışlarını destekleyecek bir niçin görmüyor. Büyük tüketici ülkelerin zayıf ekonomik gelişme ve potansiyel küresel resesyon riskiyle savaşım etmiş olduğu bir dönemde OPEC, küresel ham petrol isteği mevzusu ile ilgili nispeten optimist fakat yatırımcılar OPEC ile aynı fikirde görünmüyor.”

Çin’in zayıf petrol talebi, fiyat düşüşlerini etkileyen unsur

Londra merkezli ADM Investor Services International Baş Ekonomisti ve Küresel Stratejisti Marc Ostwald da Rusya ve Suudi Arabistan’ın düşük üretim kararının piyasa istikrarını sağlama çabası olarak görülebileceğini belirtti.

Suudi Arabistan ve Rusya’nın bütçe masraflarını karşılamaya yönelik daha yüksek fiyatlara gereksinim duyduğunun önemini vurgulayan Ostwald, “Rusya özelinde bakıldığında, süren Ukrayna savaşını finanse edebilmek için yüksek fiyatlara ihtiyacı var.” ifadelerini kullandı.

Piyasadaki yatırımcıların istek tarafına odaklanmaya devam ettiğini belirten Ostwald, “Özellikle Çin’in senenin ilk yarısında yüksek oranda ham petrol ithal etmesi fakat bunun çoğunu petrol ürünleri olarak tekrar ihraç etmesi istek bazlı endişeleri artırıyor.” dedi.