Prof. Dr. Haluk Özener, Kahramanmaraş ve çevresinin gelecekteki depremselliğini değerlendirdi
Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Haluk Özener, Kahramanmaraş ve çevresinin gelecekteki depremselliğine ilişkin, “Bilimsel açıdan bakılmış olduğu vakit 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremlerin yaşandığı yerde bir kez daha bu büyüklükte depremin olması için geçmesi ihtiyaç duyulan süre yüzyıllar mertebesinde. Aslında önümüzdeki birkaç yüzyıl için en güvenilir yerler, depremin olduğu yerler.” dedi.
Çeşitli programlara katılmak için Kayseri’ye gelen Özener, AA muhabirine, Kahramanmaraş’ın Pazarcık ve Elbistan ilçeleri merkezli 6 Şubat’taki depremlerin tesirinin oldukça fazla bulunduğunu hatırlattı.
Özener, depremlerin oldukça fazla can ve mal yitirilmesine neden olduğuna değinerek, üstünden iki ay geçmesine karşın sarsıntıların devam ettiğini belirtti.
6 Şubat’tan beri artçı sarsıntıların 22 binin üstüne çıktığına işaret eden Özener, artçıların aylar süresince sürebileceğini ve bunun vakit içinde azalacağını dile getirdi.
Özener, artçı sarsıntılar sebebiyle daha önceden yapılma ikazları dikkate alarak ağır ve orta hasar görmüş binalara mutlaka girilmemesi icap ettiğinin altını çizdi.
“Bölgeyi terk etmenin oldukça bir anlamı yok”
Depremzedelerin psikolojisinin oldukça iyi anlaşılması icap ettiğini belirten Özener, şunları kaydetti:
“Depremi birebir yaşayanların psikolojisi oldukça farklı. Bilimsel açıdan bakılmış olduğu vakit 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremlerin yaşandığı yerde bir kez daha bu büyüklükte depremin olması için geçmesi ihtiyaç duyulan süre yüzyıllar mertebesinde. Aslında önümüzdeki birkaç yüzyıl için en güvenilir yerler, depremin olduğu yerler. Yani vatandaşların birazcık daha sakin şekilde olayın bu yönüne bakmaları daha sıhhatli olacak. O bölgeyi terk etmenin oldukça bir anlamı yok. Aksine önümüzdeki yüzyıllar için depremin merkez üssü olan bölgeye yerleşmek oldukça daha sağlıklı.”
Marmara Bölgesi hakkında değerlendirmede bulunan Özener, “Her sene yüzlerce zelzele meydana geliyor. Yüzlerce 1, 2 ve 3 büyüklüğünde depremler oldu ve hep olacak. Marmara’da gene daha ilkin çoğu bilim insanının anlatım etmiş olduğu gibi 7’nin üzerinde bir zelzele olma potansiyeli var fakat o da ne vakit olacak, bunu bilemiyoruz. Şu anda bu röportajı yaparken de olabilir, 5, bir ihtimal 10, bir ihtimal 30 sene sonrasında da olabilir.” diye konuştu.
Özener, depreme hem vatandaşların hem de karar vericilerin her an hazır olması icap ettiğini dile getirdi.
“Yatay kentleşme modeli tercih edilmeli”
Prof. Dr. Haluk Özener, depremden etkilenen kentlerde yapılacak mesken ve öteki yapılar konusu ile alakalı ise şunları kaydetti:
“Deprem bölgesinde bulunan kentlerde, yapılacak yeni binalar için yer tarzı ve bina zemin ilişkisinin iyi kurulması oldukça önemli. Mümkün olduğu durumlarda yatay kentleşme modeli tercih edilmeli. Yeni yapılacak binaların zemin etüdü yapılmadan inşaatına mutlaka başlanmamalı. Fay hatları gözetilerek yerleşimler yeni yerlerine taşınmalı. Binalar ve öteki yapılar yapılırken depreme makul dayanıklı malzemeler kullanılmalı, yapı denetiminin mutlaka ve oldukça ciddi bir halde yayılması gerekli. İnşaat projeleri zelzele yönetmeliklerine makul olsa bile, uygulamada yapılacak imalat hataları can ve mal kayıplarına yol açabiliyor. Bu sebeple, inşaat işçisinden başlanarak kalfa ve ustalar eğitimden geçmeli. Deprem konusu ile alakalı bilinçlendirilmeli ve sertifikasyon sahibi olmaları gereli.”
Kentsel dönüşümün altını çizen Özener, depreme hazırlıklı olmanın daha azca can ve mal yitirilmesine yol açacağını laflarına ekledi.