Ormanların sinsi düşmanı: Cam atıklar
Temiz Atık Derneği Genel Başkanı Esra Kara, son zamanlarda dünyanın her yerinde ısı rekorları kırıldığını belirterek, orman yangınlarına karşı uyarılarda bulundu.
Cam ambalaj atıklarının ormanlarda nemsiz ve sıcak ortamda yangına niçin olabildiğine işaret eden Kara, “Ormanlarımızda yangına sebebiyet verecek mercek görevinde cam parçası, ısı ve nemsizlik hali hazırda mevcut. Ormanlardaki cam atıklar her an hazırda bekleyen düşmanlar, adeta mayın gibi, kuru toprağın üstünde ısı tehlikesi anında devreye girmek suretiyle hazır bekliyorlar” ifadelerini kullandı.
“ORMANLARIMIZ ATIK YUVASI OLDU”
Camın insanoğlu için “sağlık”, tabiat için “ölüm” demek bulunduğunu vurgulayan Kara, şu şekilde konuştu:
“Yangınlara karşı ormanlarımıza giriş yasağı uygulanıyor. Dışarıdan gelen tehlikeyi önlemeye çalışıyoruz fakat çekince içeride duruyor. Ormanlarımız atık yuvası oldu. İstanbul, Bursa, Kocaeli, Ankara, İzmir, Adana gibi büyük şehirlerimizin çevresindeki ormanlık alanlarda piknikçilerin bıraktığı atıklar had safhada. Doğu Karadeniz’deki yaylalar ve Toros dağları gibi hayat alanlarının uzağındaki noktalar dahi insanların negatif izlerini taşıyor. Dünyadaki orman yangınlarının sadece yüzde 4’ü tabii sebeplerle oluşuyor. Geri kalan yangınların aslolan nedeninin kendimiz bulunduğunu ne yazık ki göremiyoruz.”
PLASTİKLER TEHLİKE SAÇIYOR
Kara, orman yangınlarına camın yanı sıra plastik atıkların da niçin olabileceğine değinerek, “Naylon poşetler, ambalajlar, her tür yiyecek kabı, meyve/sebze altlığı, meşrubat şişeleri gibi mamüllerin tamamı pet ya da plastiktir. Hepsi polimer türüdür ve polimer türlerinin hammaddesi petroldür. Petrol ateşi görür görmez aniden yanar ve etrafı kısa sürede tutuşturma eğilimi vardır. Bu nedenle ormandaki plastik atıkların da bu süreci hızlandırdığını söyleyebiliriz. Atıkların orman yangınlarındaki rolünü daha iyi anlamalı, bu elzem mevzuyla ilgili her yerde oldukça acele ve etkili eğitimler vermeli ve ormanlarımızı bir an ilkin atıklardan arındırmalıyız” diye konuştu.
Ormanlardaki cam atıkların fazlalığına dikkati çeken Kara, şu şekilde devam etti:
“Alüminyum ve pet şişelerin hurda atık fiyatı yüksek olduğundan seyyar atık toplayıcıları tarafınca toplanabiliyor. Cam ağır, maddi getirisi düşük ve kırılmaya yatkın olduğundan tercih edilmeyen bir materyal. Hal bu şekilde olunca cam atıklarımız piknikçilerimiz tarafınca ormanda atılmış olduğu yerde kalıyor. Ormanlarımızın sadece kundakçıların değil, atığını ormana terk eden piknikçilerin de tehlikesiyle yüz yüze bulunduğunu unutmayalım. Dolayısıyla insanlarımıza bu hususta eğitim vermeden, ormanlarımızı keyfi ziyaretlere ve piknik aktivitelerine açmamakta büyük yarar var.”
“HIZLI BÜYÜYEBİLEN BİTKİ TÜRLERİ YAYGINLAŞTIRILMALI”
Orman yangınlarında, atık sorunu, sera gazı emisyonları ve iklim krizi ilişkisinin doğru şekilde anlaşılmasının önemine dikkati çeken Kara, orman yangınlarında büyük bir karbonun açığa çıktığını ve bunların atmosferde birikerek havanın ısınmasını hızlandırdığını anlattı.
Kara, “Bizler yangınlar sonra ormansızlaşan alanlara istediğimiz kadar yeni fidanlar ekelim, erişkin bir ağacın tuttuğu karbonla ufak bir fidanın yapmış olduğu iş, bir olmayacaktır. O yüzden ihtimaller içinde orman yangınlarını da hesap ederek, süratli büyüyebilen ve ağaçtan daha fazla karbonu hapsedebilen nebat türlerinin yaygınlaştırılmasını düşünmek ve bu hususta acilen çalışılması gerekiyor” değerlendirmesini yaptı.
Orman temizliğinin seferberlik durumunda yapılması icap ettiğini de aktaran Kara, laflarını şu şekilde tamamladı:
“Cennet gibi bir vatanımız var ve bizim yüzümüzden güzelim ormanlarımız yanıyor. Bu duruma artık bir dur dememiz gerekiyor ve hepimizin acilen düzelmesi, doğru davranışları kazanması ve çevremizi kirletmemeyi, tabiata karşı daha duyarlı olmayı öğrenmesi gerekiyor. Temiz Atık Derneği olarak, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımızın desteği sayesinde daha büyük farkındalıklar oluşturup, mutlak değişimi memleketin her yerine acilen yaymalıyız. Ortak evimiz dünyaya yarar yaratacak çözümler geliştirmeli, iklim kriziyle savaşım ettiğimizi anlamalı ve artık hem geri dönüşüm yapmayı öğrenmeli hem de etrafı kirletme huyumuzdan vazgeçmeliyiz.” (AA)