Miçotakis’in zaferi tek başına iktidar için yetmedi… Ufukta erken seçim var: Yunanistan ‘maviye’ boyandı

Pazar günü meydana getirilen seçimlerde Yunanistan haritası bir bölge dışında Başbakan Kiriakos Miçotakis’in lideri olduğu merkez sağcı Yeni Demokrasi (ND) partisinin rengi olan maviye boyandı. Eski Başbakan Aleksis Çipras’ın lideri olduğu Radikal Sol Koalisyon (SYRİZA) yalnızca Türk azınlığın yoğun yaşamış olduğu Batı Trakya’nın Gümülcine kentinde birinci parti çıktı.

ALEKSİS ÇİPRAS’IN HEZİMETİ

Atina doğumlu Çipras’ın “memleketi” sayılan babasının doğduğu Arta kenti Athamanio köyünde bile ND kazandı. Solun “kalesi” olarak malum Girit adası ise 1974’ten sonrasında ilk kez ND’ye geçti. Miçotakis’in partisi, 2015 seçimlerine kıyasla ülke çapında oylarını 150 bin arttırırken, Çipras’ın partisi 600 bin oy kaybetti. Seçim sistemi nedeniyle, tek başına iktidarda kalmak için lüzumlu yüzde 46.2 oranında oy toplayamamasına rağmen, Miçotakis büyük bir zafere imza attı. Yüzde 40.79 oy alan NP, 146 mebus çıkardı. Çipras’ın hezimete uğrayan SYRİZA partisinin oyları ise yüzde 20.07’de kaldı, iskemle sayısı 71 oldu. Üçüncü büyük parti PASOK’un oy payı yüzde 11.46, iskemle sayısı 41 oldu. Komünist Parti 26 milletvekilliği, Yunan çözümü ise 16 milletvekilliği kazandı.

SEÇİMLERİN SÜRPRİZLERİ

Seçim öncesi meydana getirilen onlarca anket, ND’nin seçimlerden birinci parti çıkacağını bildi. Buna karşı hiç bir anket şirketi, partinin bu kadar oldukça oy toplayacağını ve SYRİZA’ya bu kadar ayrım atacağını kestiremedi. Anketlerde 2 parti arasındaki ayrım 6-7 puanı geçmiyordu. ND seçimlerde SYRİZA’ya 20 puan ayrım attı ve iki katı oy topladı. Başbakan Kiriakos Miçotakis, “Siyasi zelzele yaşadık. Seçimlerin emsalsiz galibiyiz. Halk, 4 senelik icraatımızı takdir ettiğini gösterdi. ND, ülkeyi tek başına tedvir etmek için halktan güvenoyu aldı” dedi. Çipras ise “Mücadelelerde kazanmak da var yitirmek de. Seçim kararı SYRİZA için bilhassa olumsuz” yorumunda bulundu.

ÇOK YAKINDA ERKEN SEÇİM

Yunanistan’da büyük ihtimalle 25 Haziran’da yeniden sandık başına gidilecek. Yeni seçimlerde, birinci çıkacak partiye, parlamentoda 20-40 iskemle “bonus” verilmesini öngören takviyeli nispi seçim sistemi uygulanacak. ND, oylarını koruduğu takdirde, yeni seçimlerde 146 yerine, 171 mebus çıkarabilecek. Cumhurbaşkanı Katerina Sakellaropulu, dün Miçotakis’i hükümet kurmakla görevlendirdi. Miçotakis ise birkaç saat sonrasında rolü iade etti. Çipras ve Pasok lideri Nikos Anduralakis’in de aynı şeyi yapmaları bekleniyor. Böylece anayasada birlik görüşmeleri için öngörülen 9 günlük süre, 3-4 güne inmiş olacak. Cumhurbaşkanı Sakellaropulu ardından, yüksek bir hâkimi geçici seçim hükümeti kurmakla görevlendirecek. Parlamento ise yemin töreni için toplandıktan sonrasında feshedilecek.

MİÇOTAKİS NİYE KAZANDI

– Miçotakis, pandemi devri ve Ukrayna’daki savaş sebebiyle yaşanmış olan ekonomik ve enerji krizine rağmen, 4 senelik iktidarında Yunanistan’ı raydan çıkarmadı. Dar gelirlilere, çalışanlara ve emeklilere kayıplarını karşılamakla birlikte, ufak de olsa maaş artışları yaptı, ek yardımcı tedbirleri uyguladı.

– Söz gelimi, elektrik faturalarındaki meblağların mühim bir bölümünü devlet karşıladı. Dar gelirlilere, süper marketlerdeki alışverişlerinde ve araçları için akaryakıt ikmali yaptıklarında farkı devletin ödediği indirim kuponları dağıttı.

– Geçen sene Ağustos ayında patlak veren “telekulak skandalı” ile mart ayı başlangıcında 57 kişinin yaşamını kaybetmiş olduğu tren kazası hakkında tepkileri de geçiştirmeyi başardı.

– ABD’ye verilen askeri üsler, maliyeti 14.5 milyar Euro’ya ulaşan tabanca satın alımları, Amerika ve Fransa ile imzalanan müdafaa anlaşmaları da halkta kabul gördü. Türkiye’ye karşı izlediği siyaset için ise ciddi bir tepkiyle karşılaşmadı.

– Miçotakis hükümetinde dört sene Dışişleri Bakanı olan Nikos Dendias, ülke çapında en oldukça oyu alan (92.085) mebus oldu. Böylece “İstikrarlı bir Yunanistan için yola devam” diyen Miçotakis, seçimleri büyük farkla kazandı.

ÇİPRAS NİYE KAYBETTİ

– ALEKSİS Çipras, eski Çipras değildi. Halk, daha iyi bir hayat için vaadlerini inandırıcı bulmadı. Eskisi gibi ergenlerde “Ben farklıyım” ya da “Sizden biriyim” imajını veremedi.

– “2015-2019 dönemine başbakandım fakat IMF ile AB reçetelerini uygulamak zorunda kaldım. Şimdi ilk kez kendi programımı uygulayacağım” demesi, seçmenleri ikna etmedi.

– Seçim öncesi dönemde “Şimdi değişim” gibi gerçekte PASOK’a ait eski sloganlarla, bu partinin seçmenlerini cezbetme çabası da ters tepti. PASOK’un oyları 230 bin arttı.

– Seçim planlamasını iyi yapamadı. SYRİZA dağınık bir parti görüntüsü verdi. Çeşitli konularda, birtakım adaylar birbiri ile tutarsız görüşleri savundular.

– Sonuçların belli olmasıyla birlikte, pazar gecesi kısa bir müddet için SYRİZA’da “Çipras çekilme edebilir” söylentileri dolaştı. Parti yetkilileri bu söylentileri yalanladı.