Malazgirt Zaferi bu yıl kaçıncı yıl dönümü? Malazgirt Zaferi ne zaman, nasıl kazanıldı?
Türklere Anadolu’nun kapılarını açan Malazgirt Meydan Muharebesi bu sene da sene dönümünü kutluyor. Malazgirt Zaferi ne zaman, iyi mi kazanıldı ve Malazgirt kutlamaları nerede yapılacağı merak ediliyor. Peki, Malazgirt Zaferi ne zaman, iyi mi kazanıldı?
Malazgirt Meydan Muharebesi, 26 Ağustos 1071 tarihinde Büyük Selçuklu Devleti hükümdarı Alp Arslan ile Bizans İmparatorluğu hükümdarı Romen Diyojen içinde gerçekleşen muharebedir. Alp Arslan’ın net zaferi ile sonuçlanan bu muharebe, “Türklere Anadolu’nun kapılarını sonsuza dek açan son muharebe” olarak bilinir.
1060’lı yıllarda Büyük Selçuklu Paşa Alp Arslan, Türk dostlarına bugünkü Ermenistan toprakları civarı ile Anadolu’ya doğru göç etmelerine izin verdi ve Türkler buralarda şehirlere ve ziraat alanlarına yerleştiler. 1068 senesinde Romen Diyojen, Türklere karşı bir sefer düzenledi, ama Koçhisar şehrini geri almasına karşın Türk atlılarına yetişemedi. 1070 senesinde Türkler, Alparslan komutanlığında, günümüzde Muş’un bir ilçesi olan Malazgirt’te Manzikert (Bizans dilinde Malazgirt) ve Erciş kalelerini ele geçirdi. Daha sonrasında Türk ordusu Diyarbakır’ı aldı ve Bizans yönetimindeki Urfa’yı kuşattı; ama alamadı. Türk beylerinden Afşin Bey, güçleri arasına katıp Halep’i aldı.
Alp Arslan Halep’te konaklarken, Türk atlı birliklerinin bir bölümüne ve akıncı beylere Bizans şehirlerine akınlar düzenlemesine izin verdi. Bu sırada da Türk akınlarından ve son gelen Türk ordusundan oldukça rahatsız olan Bizanslılar, tahta meşhur komutan Romen Diyojen’i çıkardılar. Romen Diyojen de büyük bir ordu kurup 13 Mart 1071’de Konstantinopolis’ten (bugünkü İstanbul) ayrıldı. Ordunun mevcudu 200.000 olarak tahmin edilmektedir. Bunun yanı sıra, 12. yüzyılda yaşamış Ermeni bir tarihçi olan Edessalı Matta, Bizans ordusunun sayısını 1 milyon olarak veriyor.
Bizans ordusu derli toplu Rum ve Ermeni birlikleri haricinde ücretli Slav, Got, Alman, Frank, Gürcü, Peçenek ve Kıpçak askerlerinden oluşuyordu. Ordu öncelikle Sivas’ta dinlendi. Burada halkın coşkuyla karşıladığı imparator, halkın dertlerini dinledi. Halkın Ermeni taşkınlığı ve barbarlığından yakınmaları üstüne kentin Ermeni mahallelerini yıktırdı. Pek oldukça Ermeni’yi öldürüp, önderlerini sürgüne yolladı. Haziran 1071’de Erzurum’a vardı. Orada, Diyojen’in generallerinden bazıları Selçuklu bölgesine ilerlemeyi sürdürmeyi ve Alp Arslan’ı hazırlıksız yakalamayı öneri etti. Bazıları da bulundukları yerde bekleyip pozisyonlarını güçlendirmeyi önerdi. Sonuç olarak ilerlemeye devam etme sonucu verildi. Diyojen, Alp Arslan’ın oldukça uzakta bulunduğunu ya da asla gelmeyeceğini düşünerek ve Malazgirt’i, hatta Malazgirt yakınındaki Ahlat Kalesi’ni kısa sürede geri ele geçirebileceğini umut ederek Van Gölü’ne doğru ilerledi. Öncü kuvvetlerini Malazgirt’e gönderen imparator, ana güçleriyle yola çıktı.
Casuslarının verdiği bilgiyle Bizans ordusunun büyüklüğünü bilen Alp Arslan, Bizans imparatoru Diyojen’in reel hedefinin İsfahan’a (bugünkü İran) girmek ve Büyük Selçuklu Devleti’ni yıkmak bulunduğunu sezdi.
Ordusundaki yaşlı askerlerin yolda kalmasına yol açan cebri yürüyüşüyle Erzen ve Bitlis yolundan Malazgirt’e varan Alp Arslan, komutanlarıyla savaş taktiklerini görüşmek için savaş meclisini topladı. Romen Diyojen ise savaş planını hazırlamıştı. İlk tecavüz Türklerden gelecek ve bu saldırıyı kırmaları halinde da karşı saldırıya geçeceklerdi. Alp Arslan ise “Kurt Kapanı Taktiği” konusu ile ilgili komutanlarıyla uzlaşmıştı.
Yeni Bizans imparatoru VII. Mihail, Romen Diyojen’in imzaladığı antlaşmanın geçersiz bulunduğunu duyuru etti. Bunu haber alan Alparslan, ordusuna ve Türk beylerine Anadolu’nun fethi emrini verdi. Bu buyruk doğrultusunda Türkler, Anadolu’yu fethe başladılar. Bu fetihler, sonu Haçlı Seferleri ve Osmanlı İmparatorluğu’na varacak kadar bir zamanı süreci başlatmıştır.
Bu savaş, Anadolu’nun Türklerin tam anlamıyla eline geçmesi için, savaşçı olan Türklerin eski cihat akınlarını yeniden başlayacağını gösteriyordu. Abbasiler döneminde biten bu akınlar, Avrupa’yı İslam tehdidinden kurtarmıştı. Ancak Anadolu’yu ele geçiren ve Hristiyan Avrupa ile Müslüman Orta Doğu içinde tampon bölge oluşturan Bizans Devleti’nin oldukça büyük bir güç ve toprak yitirilmesine yol açan Türkler, aradaki bu bölgeyi ele geçirerek Avrupa’ya başlamış olacak yeni akınların habercisi oluyordu. Ayrıca İslam dünyasında büyük bir birlik elde etmiş olan Türkler, bu birlikteliği Hristiyan Avrupa’ya karşı kullanacaktı. Bütün İslam dünyasının Türklerin önderliğinde Avrupa’ya akın başlatmalarını daha önceden gören papa, tedbir olarak Haçlı Seferleri’ni başlatacak ve bu da kısmi olarak işe yarayacaktı. Ancak gene de Türklerin Avrupa’ya yapmış olduğu akınları durduramayacaktı. Malazgirt Savaşı, Türkler’e Anadolu’nun kapılarını açan ilk savaş olarak kayıtlara geçti.
Malazgirt Zaferi’nin 952. sene dönümü kutlanıyor.
