Küresel ticarette üç yılın en sert düşüşü

Hollanda’da kurulu Ekonomik Politika Analiz Ofisi’nin (Centraal Planbureau, CPB) verilerine göre, küresel ticaret yüksek ürem oranlarının dünya çapında mal talebini etkilemeye başlamasıyla son üç senenin en süratli düşüşünü kaydetti. CPB’nin “World Trade Monitor” tutanağına göre, küresel ticaret temmuzda geçen senenin aynı ayına göre yüzde 3,2 düşerken, bu pandeminin ilk aylarından bu yana görülen en sert düşüş oldu. CPB haziran ayındaki düşüşü yüzde 2,4 olarak açıklamıştı.

Pandemi sonrası dönemde tedarik zinciri sıkıntılarının aşılmasıyla bir müddet kuvvetli yükseliş trendine giren küresel ticaret, daha sonra yüksek enfl asyon ve merkez bankalarının ürem artırımlarıyla beraber zayıfl amaya başladı.

CPB’nin verilerine göre, dünyanın en büyük mal ihracatçısı olan Çin, senelik yüzde 1,5’lik bir düşüş kaydederken, en bariz gerileme yüzde 2,5 ile Euro bölgesinde görüldü. ABD’deki düşüş yüzde 0,6 olarak açıklandı. Yeni ihracat siparişlerini izleyen S&P Global Satın Alma Yöneticileri Endeksi verileri de ABD, Euro bölgesi ve İngiltere genelinde Ağustos ve Eylül aylarında keskin bir düşüşe işaret ediyor.

Önümüzdeki aylarda ürem oranlarının daha da artması beklenmese de merkez bankalarının, fiyat istikrarı üstündeki baskıların azaldığına dair kuvvetli kanıtlar görülene kadar borçlanma maliyetlerini aşağı çekme ihtimali de bulunmuyor. Analistler, kredi koşulları hafifl eyene kadar ihracat üstündeki baskıların devam etmesini bekliyorlar.

Capital Economics analisti Ariane Curtis yüksek ürem oranlarının muayyen mallara olan istek üstündeki negatif etkilerinin hemen hemen tam anlamıyla görülmediğini, gecikmeli etkinin birkaç ay daha kendini göstereceğini ve küresel ticaretteki gerilemenin hemen hemen en dibi görmemiş olabileceğini söylüyor. Curtis’e göre genelde kredi borçlanmasıyla alınan araba, mobilya ve ana para mallarının isteği maksimum zayıfl ayacak gruplar olabileceğini de belirtiyor. Finansal hizmetler sunan Jeff eries’in ekonomisti Mohit Kumar da, ticaretin küresel ekonomik büyümedeki eğilimi takip edeceğini ve önümüzdeki dönümde tüm büyük ekonomilerde yavaşlama beklediğini söylüyor.

CPB ayrıca, küresel endüstri üretimin bundan önceki aya kıyasla %0,1 düştüğünü, en bariz düşüşün Japonya, euro bölgesi ve İngiltere’deki üretimdeki görüldüğüne de dikkat çekiyor. ABD’de endüstri üretiminin %0,7 artması dünyanın en büyük ekonomisi için yumuşak iniş umutlarını ve resesyona girilmeden enfl asyonun tolere edilebilir seviyelere geri döneceği beklentisini artırdı.

UNCTAD UYARMIŞTI

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) haziranda yayınladığı küresel ticaret güncelleme raporunda küresel ticari aktiviteyle alakalı olarak bu senenin ikinci yarısına ilişkin uyarılarda bulunmuştu. Raporda küresel mal ve hizmet ticareti büyümesinin 2023’ün ilk çeyreğinde toparlandığı, fakat senenin ikinci yarısına dair beklentilerin karamsar olduğu belirtilmişti.

UNCTAD bu senenin ikinci yarısı süresince küresel ticaret üstünde negatif etkilere niçin olabilecek faktörleri savaş ve jeopolitik gerilimler, zayıfl ayan küresel ekonomi, ticareti kısıtlayıcı önlemlerde potansiyel artış, yavaşlayan endüstri üretimi, enfl asyon, emtia fi yatları ve yüksek ürem oranları şeklinde sıralamıştı. Hizmetlere ilişkin artan talep, yeşil dönüşümü destekleyen ticaret ve nakliye maliyetlerinin düşük kalmaya devam etmesi ise müspet faktörler olarak görülüyordu.

patronlardunyasi.com