Küresel piyasalar, BoE faiz kararı ve ABD tarım dışı istihdam verisine odaklandı – Son Dakika Ekonomi Haberleri

Küresel piyasalar, merkez bankalarının açıklamış olduğu ürem kararlarının sonra geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izledi.

Geçen senenin mart ayından bu yana her görüşmede siyaset faizini artıran Amerika Merkez Bankası (Fed), geçen ay bu adımlarına ara vererek siyaset faizini durağan(durgun) bırakmıştı. Temmuz toplantısında ise siyaset faizini 25 baz puan artırarak yüzde 5,25-5,50 aralığına yükselten Fed, böylelikle siyaset faizini 31 Ocak 2001’den bu yana en yüksek seviyeye çıkarmış oldu.

Karar metninde, Federal Açık Piyasa Komitesi’nin (FOMC) en çok istihdam ve uzun solukta yüzde 2 enflasyon elde etmeyi amaçladığının altı çizilirken, bu hedeflerin desteklenmesi için federal fon oranının yüzde 5,25-5,50 aralığına yükseltilmesine karar vermiş olduğu kaydedildi.

Açıklamada, son göstergelerin ekonomik aktivitenin ılımlı bir hızda genişlediğine işaret etmiş olduğu belirtilerek, iş kazanımlarının son aylarda kuvvetli olduğu, işsizlik oranının düşük kalmış olduğu fakat enflasyonun yüksek kalmaya devam etmiş olduğu bildirildi.

Fed Başkanı Jerome Powell da düzenlemiş olduğu basın toplantısında, “Veriler gerektirirse eylülde ürem oranını tekrardan artırmamızın olası olduğunu söyleyebilirim fakat durağan(durgun) de bırakabiliriz. Dikkatli şekilde karar vereceğiz.” değerlendirmesinde bulundu.

Enflasyonu tekrardan yüzde 2’ye indirme sürecinde katedilmesi gereken uzun bir yol olduğuna dikkati çeken Powell, enflasyonun 2025’e kadar yüzde 2’ye ineceğini düşünmediğini anlatım etti.

Analistler, Powell’ın verilere bağlı kalacaklarını vurgulamasının, yatırımcıları Fed’in bir sonraki hamlesi mevzusu ile ilgili kararsız bıraktığını belirterek, Powell’ın ekonomide artık resesyon beklemediklerini de dile getirdiğini anımsattı.

Powell’ın lafla yönlendirmelerinin sonra para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed’in eylülde 25 baz puan ürem artırma ihtimali yüzde 22’ye çıkarken, aralık ayı için ise ürem indirimi fiyatlamalarda yer bulmaya devam ediyor.

Analistler, Powell’ın resesyon beklenmediğine yönelik açıklamaları ve ürem indiriminin hala fiyatlamalarda yer almasının küresel piyasalarda risk iştahını artırdığını belirtti.

Söz mevzusu gelişmelerle Amerika 10 senelik tahvil faizi yüzde yükselişle haftayı yüzde 3,4 artışla 3,9640 seviyesinden, dolar endeksi de yüzde 0,6 hasılatla 101,7 seviyesinden kapattı.

Emtia piyasasında da altının onsu yüzde 0,2 azalışla 1.959 dolardan, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 4,4 hasılatla 84,2 dolardan, bakırın libresi yüzde 3 artışla 3,91 dolardan geçen haftayı tamamladı.

Analistler, ABD’de açıklanan gelişme verisinin iyi gelmesiyle dolara olan talebin arttığını ve emtia piyasalarında dalgalı bir seyir izlendiğini anlatım etti.

Geçen hafta piyasalara, Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) küresel ekonomik gelişme tahminleri de damgasını vurdu. IMF, bu sene için beklentisini yüzde 2,8’den yüzde 3’e yükseltirken, 2024 için yüzde 3’te durağan(durgun) bıraktı.

ABD’DE GÖZLER TARIM DIŞI İSTİHDAM VERİSİNE ÇEVRİLDİ

ABD’de hisse piyasaları, açıklanan makroekonomik veriler ve finansal sonuçların sonra geçen hafta pozitif bir seyir izledi.

ABD’de açıklanan lider Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerine göre, temmuzda hizmet sektörü PMI 52,4 e gerilerken, imalat endüstri PMI 49’a çıkarak beklentileri aşmasına rağmen hala 50’nin altında kalmaya devam ediyor.

Ülkede, Conference Board Tüketici Güven Endeksi, temmuzda aylık bazda 6,9 puan artışla 117’ye yükseldi. Böylece veri, Temmuz 2021’den bu yana en yüksek seviyesine çıkarak yumuşak iniş düşüncelerini yardımcı sunar özellikte artış kaydetti.

ABD’de açıklanan S&P Case-Shiller Ulusal Konut Fiyat Endeksi, mayısta geçen senenin aynı dönemine göre yüzde 0,5 gerilerken, ülkenin 20 kentindeki mesken fiyatlarına dair endeks de aynı kuşakta senelik yüzde 1,7 azalış gösterdi.

Öte yandan, Fed, Zürih merkezli banka UBS’ye, haziran ayında satın almış olduğu Credit Suisse’in Archegos Capital Management ile işlemlerindeki risk yönetimi başarısızlıkları sebebiyle 268,5 milyon dolar para cezası verdi.

ABD’de süren bilanço sezonunda finansal neticelerini açıklayan ABD’li teknoloji şirketlerinden Google’ın ana kuruluşu Alphabet senenin ikinci çeyreğinde 2022’nin aynı dönemine kıyasla hasılatını yüzde 7 artırarak 74,6 milyar dolara çıkardı. Microsoft’un geliri de geçen senenin aynı dönemine göre yüzde 8 artarak 56,2 milyar dolara çıktı. Ford’un finansal sonuçlarının analistlerin beklentilerini aştığı görüldü.

Dünyanın en büyük mikroçip üreticilerinden Intel’in geliri, senenin ikinci çeyreğinde 2022’nin aynı dönemine kıyasla yüzde 15 azalışla 12,9 milyar dolara gerilemesine rağmen beklentilerin üstünde gerçekleşti.

ABD’li enerji devi ExxonMobil’in ikinci çeyrekteki karı senelik bazda yüzde 56 azalarak 7,9 milyar dolara, ülkenin büyük petrol üreticilerinden Chevron’un karı da yüzde 66 azalışla 6 milyar dolara indi.

ABD’li tüketim malları devi Procter & Gamble’ın (P&G) hisseleri, beklentileri aşan kar ve gelir bildirmesi sonra yüzde 3’e yakın artış gösterdi.

Analistler, enflasyonun düştüğüne işaret eden verilerle ABD’nin resesyondan kaçınabileceği olasılığını destekleyen finansal sonuçlara yatırımcıların müspet reaksiyon verdiğini kaydetti.

Ülkede GSYH, bu senenin ikinci çeyreğinde yüzde 2,4 artarak yüzde 1,8 olan gelişme tahminini geride bıraktı. Bir önceki çeyrek yüzde 4,1 artan şahsi tüketim masrafları fiyat endeksinin ikinci çeyrekte yüzde 2,6 ile beklentilerin altında artış göstermesi, fiyat baskılarının hafiflediğine işaret etse de ekonominin beklentilerin üstünde büyümesi Fed’in “şahin” politikalarını sürdürebileceği endişesini destekledi.

Ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 22 Temmuz ile biten haftada 221 bine gerileyerek 5 ayın en düşük seviyesine inerken, dayanıklı mal siparişleri, haziranda aylık bazda yüzde 4,7 ile öngörüleri üstünde artış kaydetti.

ABD’de Michigan Üniversitesi tarafınca ölçülen tüketici emniyet endeksi, temmuzda aşağı yönlü revize edilerek 71,6 olurken, Ekim 2021’den bu yana en yüksek seviyesini kaydetti.

Ülkede şahsi tüketim masrafları fiyat endeksi haziranda aylık bazda yüzde 0,2 ve senelik bazda yüzde 3 yükseldi.

Fed’in enflasyon göstergesi olarak dikkate almış olduğu besin ve enerji kalemlerinin hesaplama dışı tutulduğu çekirdek şahsi tüketim masrafları fiyat endeksi de aynı kuşakta aylık bazda yüzde 0,2 ve senelik bazda yüzde 4,1 arttı. Çekirdek şahsi tüketim masrafları fiyat endeksindeki artış, aşağı yukarıya 2 senenin en düşük payı oldu.

Geçen hafta New York borsasında, S&P 500 yüzde 1, Dow Jones endeksi yüzde 0,7 ve Nasdaq endeksi yüzde 2,1 yükseldi.

31 Temmuz ile başlayan haftada pazartesi günü Dallas Fed imalat etkinlik endeksi, salı günü imalat endüstri Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), ISM imalat endüstri PMI, inşaat harcamaları, çarşamba günü ADP hususi sektör istihdamı, perşembe günü haftalık işsizlik başvuruları, hizmet sektörü PMI, ISM hizmet sektörü PMI, dayanıklı mal siparişleri, yapınak siparişleri, cuma günü ziraat dışı istihdam ve işsizlik payı takip edilecek.

AVRUPA’DA GÖZLER BOE KARARINDA OLACAK

Avrupa borsalarında, Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın ürem sonucu sonrası yapmış olduğu açıklamalardan alınan “ECB’nin gelecek toplantıyı pas geçebileceği” yönündeki sinyallerle pozitif seyir öne çıkarken, piyasaların odağında BoE’nin açıklayacağı ürem sonucu yer alacak.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, BoE’nin siyaset faizini 25 baz puan çoğaltması öngörülüyor.

ECB, 3 temel siyaset faizini beklentiler doğrultusunda 25’er baz puan artırarak siyaset faizini yüzde 4,25’e, mevduat faizini yüzde 3,75’e ve marjinal fonlama faizini de yüzde 4,50’ye yükselttiğini duyurmuştu.

Avrupa’da enflasyon baskısı ABD’ye göre daha kuvvetli kalmayı sürdürürken, bölge genelinde açıklanan lider PMI verilerinin neredeyse bütününün beklentilerin altında kalması ekonomik aktiviteye dair endişeleri artırdı.

Almanya’da imalat endüstri PMI, temmuzda 38,8’e ve Avro Bölgesi’nde de 42,7’ye gerileyerek son 38 ayın en düşük seviyesine indi.

Almanya’da senelik enflasyon temmuz ayında yüzde 6,2 olarak ölçüldü. Ülkede bundan önceki ay enflasyon senelik bazda yüzde 6,4 düzeyinde gerçekleşmişti.

Geçen hafta İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,4, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,6, Almanya’da DAX endeksi yüzde 1,8 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 2,2 değer kazandı.

Gelecek hafta pazartesi günü Almanya’da perakende satışlar, Avro Bölgesi’nde gelişme ve enflasyon, salı günü Almanya ve Avro Bölgesi’nde işsizlik payı ve imalat endüstri PMI, perşembe gün Almanya’da hizmet sektörü PMI, Avro Bölgesi’nde Üretici Fiyat Endeksi ve hizmet sektörü PMI, cuma günü Almanya’da yapınak siparişleri takip edilecek.

BOJ, GETİRİSİ EĞRİSİ ARALIĞINI DEĞİŞTİREBİLECEĞİNİN SİNYALİNİ VERDİ

Asya piyasaları geçen hafta alış ağırlıklı seyrederken, Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) siyaset faizi ve getiri eğrisinde değişikliğe gitmemesine rağmen getiri eğrisi aralığını değiştirebileceği sinyali vermesi piyasalarda “şahin” bir adım olarak algılandı.

BoJ, siyaset faizini değiştirmeyerek yüzde eksi 0,1’de, getiri eğrisi hedef aralığını da artı/eksi yüzde 0,5 düzeyinde korudu. Metinde, enflasyonda yukarıya yönlü hareketin devam etmesi durumunda gevşek para politikası tesirinin gerçek ürem oranları aracılığı ile daha da güçleneceği belirtilerek, uzun devre ürem oranlarının ciddi şekilde denetim altında tutulmasının tahvil piyasalarının işleyişini etkileyebileceği ve oynaklığı artırabileceği kaydedildi.

Faiz kararının sonra dolar/yen paritesi haftayı yüzde 0,4 azalışla 141,1 seviyesinden tamamladı. Japonya’da açıklanan verilere göre, Tokyo Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), senelik bazda yüzde 3,2 artışla beklentileri aştı.

Çin hükümeti yetkililerinin uzun bir aranın sonra internasyonal yatırımcılarla buluştuğuna yönelik haber akışı, ekonomik aktiviteye dair endişeleri sınırı olan da olsa törpülüyor.

Çin Politbüro’nun emlak sektörü için “politikaları zamanında ayarlama ve optimize etme” lafı vermesinin sonra bilhassa Çin ve Hong Kong hisse piyasaları yükselişe geçti. Politbüro’nun emlak sektörünü destekleyeceğine dair yapmış olduğu açıklamaların sonra Çin hükümetinin ekonominin değişik alanlarını destekleyeceğine dair beklentiler sıcaklığını koruyor.

Söz mevzusu gelişmelerle haftalık bazda Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,4, Çin’de Şanghay sentetik endeksi yüzde 3,4, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 4,4 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,6 değer kazandı.

Gelecek hafta pazartesi günü Japonya’da endüstri üretimi, Çin’de imalat endüstri ve hizmet sektörü PMI, çarşamba günü BoJ toplantı tutanakları takip edilecek.

YURT İÇİ PİYASALAR, ENFLASYON VERİSİNE ODAKLANDI

Yurt içerisinde geçen hafta Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 5,67 değer kazanarak günü 7.067,28 puandan tamamlayarak bütün zamanların en yüksek günlük ve haftalık kapanışını gerçekleştirirken, görmüş olduğu en yüksek düzen rekorunu 7.096,99 puana taşıdı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) seçici kredi ve miktarsal sıkılaştırma adımları kapsamında yeni düzenlemeleri, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Buna göre, ihracat ve yatırım kredileri ile zelzele bölgesine yönelik krediler, Merkez Bankası’nın kredileri sınırlandırıcı bütün tedbirlerinin haricinde tutuldu. Sıkılaşma sürecini destekleyen adımları tamamlayıcı olarak, kredi büyümesine göre menkul değer tesisi kapsamında yüzde 3 olan TL ticari krediler için aylık gelişme sınırının yüzde 2,5 olarak belirlenmesine karar verildi.

Koç Holding, Yapı ve Kredi Bankası’ndaki 575 milyon lira nominal değere kadar hissesinin hızlandırılmış istek toplama tekniği ile borsa haricinde kurumsal yatırımcılara satış prosedürünü gerçekleştirdi. Buna göre, toplamda 6 milyar 756 milyon 250 bin lira gelir elde edildi.

Analistler, mevzubahis satışın “yabancı yatırımcıların Türk varlıklarına ilgisinin arttığı” şeklinde yorumlanabileceğini kaydetti. Öte yandan, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), SASA Polyester Sanayi’nin 2 milyon 582 bin 311 lira değerindeki bedelli ana para artırımı başvurusunu onayladı.

TCMB Başkanı Hafize Gaye Erkan, senenin üçüncü Enflasyon Raporu’nun tanıtımı toplantısında yapmış olduğu konuşmada, 2023 sene sonu enflasyon tahminini yüzde 58’e yükselttiklerini, 2024 sonu tahminini yüzde 33’e güncellediklerini ve 2025 sene sonunda enflasyonun yüzde 15’e gerileyeceğini tahmin ettiklerini bildirdi.

TCMB başkan yardımcıları Emrah Şener, Taha Çakmak ve Mustafa Duman görevden alınırken, yerlerine Osman Cevdet Akçay, Fatih Karahan ve Hatice Karahan atandı.

Türkiye’nin 5 senelik kredi risk primi (CDS), 392,7 baz puana düşerek 17 Eylül 2021’den bu yana en düşük seviyeye geriledi.

Türkiye’nin yeni iktisat yönetimine dair gelişmeler mevcudiyet tutarları üstünde etkili olmayı sürdürürken, Enflasyon Raporu sunumunu gerçekleştiren Türkiye TCMB Başkanı Erkan’ın açıklamaları piyasalarda müspet karşılandı.

Analistler, TCMB Başkanı olmasının sonra ilk kez basının karşısına geçen Erkan’ın merkez bankacılığı adına iletişim tarzının olabildiğince etkin olduğunu anlatım ederek, enflasyon beklentilerindeki yukarıya yönlü kuvvetli revizyona rağmen Türk lirası varlıklara olan risk iştahının arttığını söyledi.

Fiyat istikrarı mevzusu ile ilgili atılacak adımlara dair yol haritasının yavaş yavaş belirginleşmeye başladığı bu süreçte Erkan’ın piyasalara emniyet verdiğini aktaran analistler, TCMB yönetimindeki vazife değişiminin de bu itimatı pekiştirdiğini belirtti.

Gelecek hafta salı günü imalat endüstri PMI, perşembe günü enflasyon, cuma günü TÜFE bazlı gerçek efektif gerçek döviz kuru takip edilecek.

Dolar/TL ise haftayı, bundan önceki hafta kapanışının yüzde 0,2 altında 26,9173 seviyesinden tamamladı.

Analistler, yöntem açıdan BIST 100 endeksinde 7.100 seviyesinin direnç, 6.800 ve 6.700 puanın yardımcı konumunda olduğunu kaydetti.

AA Finans Enflasyon Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, temmuz ayında Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) yüzde 9,07 artmasını bekliyor. Ekonomistlerin temmuz ayı enflasyon beklentilerinin averajına (yüzde 9,07) göre bundan önceki ay yüzde 38,21 olan senelik enflasyonun yüzde 47,27’ye çıkacağı hesaplanıyor.

Öte yandan, ekonomistlerin 2023 sonu enflasyon beklentisi temmuzda yüzde 42,07’den 61,01’e yükseldi.