Kredi sözleşmesi imzalayamayan görme engellinin bankada bekletilmesinde ihlal kararı – Son Dakika Türkiye Haberleri
Resmi Gazete’nin bugünkü sayısında bulunan karara göre, hususi bir bankaya kredi kullanmak için giden görme engelliye, işlemlerinin tamamlanabilmesi için düzenlenen sözleşmeyi, “Bir nüshasını elden aldım.” cümlesini yazarak imzalaması gerektiği söylendi. Görme engelli olduğunu, bunu yapamayacağını, görme engelli alfabesi, kamera kaydı gibi değişik yöntemlerle bu eksiklikleri giderebileceğini belirten kişi, 2 saati aşan süre şubede bekledi fakat krediyi kullanamadan şubeden ayrıldı.
Yaşadığı vaka sebebiyle banka aleyhine manevi tazminat davası açan kişi, mahkemeden 7 bin 500 lira manevi tazminat kazandı. Bankanın istinaf başvurusu üstüne İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi, kredinin kullanılabilmesi için banka personeli tarafınca çözüm arandığı, müşterinin web bankacılığına yönlendirildiği, haksız eylem niteliğinde, nezaketsiz bir davranışın olmadığı, sözleşmeye yazılması ihtiyaç duyulan metinle alakalı tereddüde dayalı rötar yaşandığı gerekçesiyle mahalli mahkeme kararını bozdu.
Bunun üstüne görme engelli, ayrımcılık yasağı ihlali iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulundu.
Başvuruyu inceleyen Yüksek Mahkeme, Anayasa’nın 17. maddesinde düzenlenen kişinin maddi ve manevi varlığının korunması ve geliştirilmesi hakkıyla bağlantılı olarak Anayasa’nın 10. maddesinde garanti dibine alınan ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine hükmetti. İhlal kararının, ayrımcılık yasağının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için tekrar yargılama yapılmak amacıyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine gönderilmesini kararlaştıran Anayasa Mahkemesi, başvurucuya net 7 bin 500 lira manevi tazminat ödenmesine karar verdi.
KARARIN GEREKÇESİNDEN
Anayasa Mahkemesinin kararında, başvurucunun görme engelli olması haricinde kredi kullanmak isteyen öteki bireylerle benzer durumda olduğu, engelli olması sebebiyle de kredi kullanamamasının değişik işlem teşkil etmiş olduğu anlatım edildi.
Başvurucunun maruz kalmış olduğu değişik muamelenin nesnel ve haklı bir temelinin olduğunun banka tarafınca ortaya konulamadığı değerlendirmesine yer verilen kararda, milli ve internasyonal düzenlemelerde engelli bireylerin ayrımcı muameleye karşı korunması mevzusu ile alakalı mutabakat bulunduğuna işaret edildi.
Başvuru mevzusu vakada görme engelli olan başvurucunun hususi ihtiyaçlarının dikkate alınmadığı kaydedilen kararda, şunlar kaydedildi:
“Gerek banka tarafınca gerekse de bölge adalet sarayı mahkemesince mevzubahis banka işlemine dair olarak başvurucunun durumunu gözeten alternatif bir tedbirin etkili bir biçimde uygulanması yönüyle ihtiyaç duyulan özenin gösterildiği de ortaya konulamamıştır. Bu durumda başvurucunun kredi kullanamamasının temel nedeni, görme engelli bulunmasına ve bu durumda uygulanacak mevzuat hükümlerinin anayasal ilkeler gözetilerek uygulanmamasına dayanmaktadır.”
Kararda, “Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 17. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen kişinin maddi ve manevi varlığının korunması ve geliştirilmesi hakkıyla bağlantılı olarak Anayasa’nın 10. maddesinde garanti dibine alınan ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine karar verilmesi gerekir.” ifadelerine yer verildi.