Kıbrıs – BM yol olayı nedir? KKTC ile BM arasındaki sorun ne?
KKTC’nin BM kontrolünde bulunan Yeşil Hat üstündeki Pile Köyü’ne yol yapma girişimi, BM sulh gücü görevlileri tarafından engellendi. Engelleme sırasında Kıbrıs Türk tarafı ile BM yetkilileri arasında gerginlik yaşandı. Gelişme sonrası Kıbrıs – BM yol vakası ne? KKTC ile BM arasındaki problem ne?
KKTC’nin BM kontrolünde bulunan Yeşil Hat üstündeki Pile Köyü’ne yol yapma girişimi, BM sulh gücü görevlileri tarafından engellendi. Engelleme sırasında Kıbrıs Türk tarafı ile BM yetkilileri arasında gerginlik yaşandı. BM sulh gücü askerlerinin KKTC polisine ve yol inşaat kadrosuna fizyolojik müdahalede olduğunu belirten KKTC Dışişleri Bakanlığı, “BMBG’nin bu vaka sırasındaki tutumu kabul edilmezdir. Biz kararlılığımızdan geri adım atacak değiliz.” açıklamasını yaptı.
KKTC yönetiminin Birleşmiş Milletler kontrolünde bulunan Yeşil Hat üstündeki Pile Köyü’ne basit ulaşım sağlamak üzere başlatmış olduğu Pile-Yiğitler Yolu Projesi sebebiyle bölgede kan basıncı yükseldi. Kıbrıs’taki Birleşmiş Milletler Barış Gücü (UNFICYP) askerleri, bölgede emniyeti sağlamak amacıyla bulunan KKTC polisine ve yol inşaat kadrosuna fizyolojik müdahalede bulundu. Bölgede stres artarken, KKTC ve BM yetkilileri arasında gerginlik yaşandı. BM ve KKTC yönetimi birbirini suçladı.
UNFICYP tarafından meydana getirilen yazılı açıklamada, sabah saatlerinde yol inşaatının başladığı noktada KKTC personelinin BM sulh güçlerine ve araçlarına saldırmış olduğu belirtildi. Saldırının kınandığı anlatılan açıklamada, “Olay, BM sulh güçlerinin bölgedeki izinsiz inşaat çalışmalarını engellediği Pile civarlarındaki tampon bölgede yaşandı. BM sulh güçlerinin güvenliğine yönelik tehditler ve BM araçlarına zarar verilmesi kabul edilemez ve internasyonal hukuka göre ciddi bir kabahat teşkil eder” denildi. Türk tarafına, BM misyonunun tampon bölgesindeki yetkisine hürmet duyma, gerilimi daha da tırmandırabilecek birçok eylemden kaçınma ve BM kontrolündeki tampon bölgeden bütün personel ve iş makinelerini hemen geri çekme çağrısı yapıldı. Açıklamada, “Misyon, durumu yakından izliyor, bölgede sükunet ve istikrarın korunmasını sağlama taahhüdünü sürdürüyor” ifadeleri kullanıldı.
Tampon bölgede yaşanmış olan gerginliğe dair Kıbrıs Birleşmiş Milletler Barış Gücü tarafından meydana getirilen açıklamaya KKTC Dışişleri Bakanlığından reaksiyon geldi. Açıklamada, “Pile Köyü’nde yaşayan yurttaşlarımızın KKTC topraklarına ve Pile’deki arazilerine ulaşımını kolaylaştırmak amacıyla Pile-Yiğitler Yolu yapımına 17 Ağustos 2023 tarihinde başlanmıştır. Son aşama açıktır ki yol yapımı projesi tamamiyle insani gaye taşımaktadır. Hal bu şekilde olduğu halde bugün Birleşmiş Milletler Barış Gücü askerleri tarafından bölgede emniyeti sağlamak amacıyla bulunan polisimize ve yol inşaat kadrosuna KKTC toprakları içerisinde fizyolojik müdahalede bulunulmuş, yol yapımı engellenmeye çalışılmıştır. BMBG’nin bu vaka sırasındaki tutumu kabul edilmezdir” ifadelerine yer verildi.
Açıklamada, “Birleşmiş Milletler Barış Gücü’nün açıklaması ve birtakım ülkelerin benzer açıklamalarında yaşanmış olan vaziyet çarpıtılmakta, BM askerine ve araçlarına saldırıda bulunulduğu iddia edilmektedir. Bu iddialar asılsızdır. Sahada yalnızca polisimiz bulunmaktadır ve KKTC topraklarında bulunan polisimizin görevi, yol çalışmalarını gerçekleştiren sivil ekibin güvenliğini sağlamaktır. Bölgede gerçekleştirilen gerginlik BM askerleri ve personelinin tutumu ve yol yapımını sürdüren ekibimiz ve bu ekibin güvenliğini elde eden polisimize yapmış olduğu fizyolojik müdahale ve engellemelerden kaynaklanmıştır” denildi.
25 yılı aşkın geçmişi bulunan Pile-Yiğitler yolu projesi konusunda Kıbrıs Türk tarafının yapıcı tutumu ve bu yönde yapmış olduğu bütün çağrılara karşın bugüne dek Pile’de yaşayan KKTC vatandaşlarının günlük hayatlarını kolaylaştırıcı adımlar atılmadığı, iyi niyetin mukamele görmediği vurgulanan açıklamada, “Bu nedenle Ada’nın eşit ortağı olan Kıbrıs Türk tarafı Pile-Yiğitler yolunun tamamlanması için lüzumlu çalışmaları, BMBG’yi bilgilendirmek üzere başlatmıştır” ifadeleri kullanıldı.
Açıklamada, “Öte taraftan 1996 senesinde Rumlar tarafından bilgili bir halde Türk arazileri kamulaştırma edilmek üzere inşa edilen Larnaka-Dikelya-Ayia Napa yol yapımı ve gene 2004 senesinde Rum tarafından inşa edilen Pile-Voroklini yol yapımına, Kıbrıs Türk tarafının bütün itirazları ve protestolarına karşın sessiz kalmış olarak izin vermiştir. Birleşmiş Milletler Barış Gücü’nün (BMBG) bugün Kıbrıs Türk tarafına karşı takındığı taraflı ve kabul edilemez tavır, BMBG’nin ülkemizdeki varlığını sorgulatmakla kalmayıp Birleşmiş Milletlerin itibarını ve inandırıcılığını da zedelemektedir. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde Kıbrıs Türk tarafının iyi niyetinden bilistifade mevcudiyetini ve faaliyetlerini sürdüren BMBG’den beklentimiz bu taraflı tavrını gözden geçirerek Pile-Yiğitler yol yapımı çalışmalarımıza fizyolojik müdahale ve önleme çabalarına hemen son vermesi, söylem ve eylemlerinde Kıbrıs Türkleri ve Rumlara eşit mesafede bir tasarruf benimsemesi yönündedir” denildi.