İklim değişikliği yüzde 94 popülasyon kaybına neden oldu
Dünya Doğayı Koruma Vakfının (WWF) Yaşayan Gezegen Raporu’na göre dünyanın değişik bölgelerinde değişik oranlarda biyoçeşitlilik kaybı görüldü. Türlerin popülasyon kaybı açısından en büyük düşüş tropik alanlarda gözlemlendi. Rapora göre 1970- 2018 içinde Avrupa ve Orta Asya’da yüzde 18, Kuzey Amerika’da yüzde 20, Asya ve Pasifik’te yüzde 55, Afrika’da yüzde 66 ve Latin ABD ile Karayipler’de yüzde 94 popülasyon kaybı yaşandı.
Üçte ikisi yok oldu
WWF Doğa Koruma Direktörü Dr. Sedat Kalem, insan kaynaklı iklim krizinin, dünyanın tabii yapısını değiştirirken kitlesel ölümlere ve birtakım türlerin tamamiyle yok oluşuna yol açtığını belirterek, mevzubahis kayıpların derecenin onda biri oranında gerçekleşen her bir ünite ısı artışı ile arttığını söyledi. 2022 verilerine göre 50 yıldan hızlıca omurgalı türlerin popülasyonlarının yüzde 69 azaldığını belirten Kalem, “Bir diğer deyişle insan ömründen kısa bir müddette omurgalı popülasyonlarının üçte ikisi yok oldu” diye konuştu.
Dikkuyruk ördeğine artık rastlanmıyor
İklim krizinin boyutlarının ve etkilerinin mahalli düzeyde farklılıklar gösterdiğini söyleyen Kalem, birtakım tür lerin diğerlerine göre ısınan iklime daha iyi ahenk sağladığını ve birtakım habitatların diğerlerinden daha süratli bozulduğunu ekledi. Kalem şu şekilde devam etti: “Habitat özelinde bakıldığında dünya çapında en keskin popülasyon kaybı yüzde 83’lük keskin bir düşüşle tatlı su türlerinde yaşanıyor.
2021’de Tuz Gölü’nün suları çekildiğinde görülen flamingo yavrularının toplu ölümü hâlâ hafızalardayken, kuraklığın etkisiyle mühim bir su kaybı yaşayan Burdur Gölü’nde çekince altındaki türlerden dikkuyruk ördeğine artık rastlanmıyor. Küresel averaja göre ise Akdeniz’deki ısı yüzde 20 daha süratli yükseliyor. Bu da maksimum deniz memelilerini etkiliyor.
Yumurtalardan yalnızca dişi yavrular çıkıyor
Akdeniz’deki yeşil deniz iribaş deniz kaplumbağası ve deri sırtlı deniz kaplumbağası türlerinin tehdit altında bulunduğunu ve deniz kaplumbağalarının iklim değişikliğinden iki şekilde etkilendiğini bildiren Kalem, “Birincisi, kaplumbağaların yumurta bıraktıkları kumun sıcaklığı, yumurtadan çıkan yavruların cinsiyetini etkiliyor. Genellikle, yuvanın daha altta kalan, daha serin kısmındaki yumurtalardan adam yavrular çıkıyor” dedi.
Sıcaklıkların artmasının, yumurtalardan yalnızca dişi yavruların çıkmasına ya da ısı belli bir noktayı aştığında hiç bir yavrunun sağ kalmamasına niçin olabildiğini vurgulayan Kalem, “Dişi kaplumbağalar, bu durumu engellemek için yuvanın derinlik seviyesini değiştirebilse de bunun ısınan kumun vereceği ziyanı telafi etmeye yetip yetmeyeceği bilinmiyor” diye konuştu. İkinci olarak ise iklim krizinin, deniz seviyelerinin yükselmesine, daha yüksek deniz kabarmalarına ve aşırı hava vakalarına yol açtığını söyleyen Kalem, “Bu etkenler, esasen azalmakta ve titiz durumda olan kaplumbağa yuvalama alanlarının değişmesine ya da zarar görmesine, üremenin sürdürülemediği yerlerde mahalli popülasyonların yitirilmesine niçin olabiliyor” dedi.