Çin’in Zhurong Gezgini, Mars’ta Su İzleri Buldu

Çin’in Zhurong gezgini görevinin 15 Mayıs 2021’de Mars’a başarıyla iniş yapmasıyla Çin, bunu başaran üçüncü ülke oldu. Daha da çarpıcı olan ise, Çin’in ilk Mars görevinde yörüngeye girmeyi, inişi ve gezintiyi bir arada gerçekleştirmiş olması.

Çin mitolojisindeki ateş tanrısının ismini taşıyan Zhurong, Tianwen-1 yörüngesinden ayrılarak daha önceki NASA görevlerinin yakınında, Utopia Planitia isimli geniş bir ovaya inmişti. Çoğu volkanik materyallerle kaplı olan bu bölgede Zhurong, su izleri keşfetti.

Zhurong’un kumullarda bulmuş olduğu su izleri

Su, Mars’ta yaşamın var olabilme ihtimalini artıran en mühim unsurlardan biri olarak kabul ediliyor ve Zhurong Mars gezgininin keşifleri, Mars’ta suyun varlığına dair incelemelerde mühim bir adım olarak görülüyordu, nitekim öyle de oldu. Mars’ın Utopia Planitia bölgesindeki kumulları incelemek suretiyle geliştirilen Zhurong Mars gezgini, meydana getirilen keşifler ve araştırmalar kararında kızıl gezegenin kumullarında su molekülleri belirleme etti.

Zhurong, dört tane ufak kumulun üstünde yapmış olduğu gözlemler sonucunda, bunların yüzeylerinde çatlaklı tabakalar ve sırtlar bulunduğunu belirleme etti. Bu özellikler, kumulların üstündeki ufak su ceplerinin erimesi kararı oluşmuş. Araştırmacılara göre bu su cepleri, Mars’ın kutup bölgelerinden gelen su buharının yoğunlaşmasıyla meydana gelmiş.

Su buharının kutuplardan düşük enlemlere taşınması, Mars’ın eksen eğiminin değişmesiyle ilgili. Mars’ın eğimi zamanla dalgalanmalar gösteriyor ve bu da kutup buzullarının erimesine ya da büyümesine niçin oluyor. Araştırmacılar, Zhurong’un incelemiş olduğu kumulların üstündeki su izlerinin, yaklaşık 400 bin ila 1.4 milyon sene ilkin gerçekleştirilen bir eksen eğimi değişikliği esnasında oluştuğunu tahmin ediyorlar.

Zhurong’un bulguları, Mars’ta suyun yalnızca eski vakit değil, daha yakın bir tarihte de var bulunduğunu gösteriyor. Ayrıca, suyun yalnızca katı ya da gaz durumunda değil, sıvı halde de bulunabileceğini kanıtlıyor.

28 Nisan 2023’te yayımlanan araştırmanın linki