Benzin ve motorine ne kadar zam geldi? Benzine, motorine zam var mı, zam gelecek mi? Neden zam geldi?
Benzine, motorine ne kadar zam geldi? Akaryakıta ÖTV artışını içeren karar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla Resmi Gazete’de yayınlandı. Karara göre; benzinin litresinde 2,52 TL olan ÖTV 7,52 TL’ye, motorinde 2,05 TL olan ÖTV ise 7,05 TL’ye yükseldi. Peki benzine ve motorine tekrardan bir daha zam var mı, gelecek mi? Benzin ve motorine ne kadar zam geldi? Akaryakıt fiyatları niçin artıyor, niçin yükseldi? Detaylar…
Akaryakıt üstünden alınan hususi tüketim vergisi (ÖTV) tutarlarında artışa gidildi. Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren kararla beraber ÖTV fiyatları motorinde ve 95 oktan benzinde litre başına 5 lira ve LPG’de 4 lira artırıldı. Böylece, 95 oktan kurşunsuz benzinin litre fiyatı üstünden alınan ÖTV ücreti 7,5265 lira, 98 oktan kurşunsuz benzinin hususi tüketim vergisi ise litre başına 7,8899 lira olacak. Motorinin litresi üstünden 7,0559 lira, LPG üstünden de 5,7780 lira ÖTV alınacak.
ÖTV artırımına vatandaşlar reaksiyon gelirken, Hazine ve Maliye Bakanlığı da mevzuyla alakalı bir izahat yayınladı. Açıklamada şu ifadeler kullanıldı: “Akaryakıt mamüllerindeki ÖTV iki sebeple artırılmıştır.
Birincisi meydana getirilen artış ile depremin niçin olduğu ilave maliyetlerin bütçe üstündeki tesirini bir miktar azaltmak hedeflenmiştir. Düzenleme, bu mamüllerin ithal mamüller olması nedeniyle bilvasıta olarak cari açığı denetim dibine almaya da yardımcı verecektir.
İkinci olarak, maktu olan bu vergilerde internasyonal petrol fiyatları ve döviz kurundaki artışlara karşın 2016 yılından bugüne dek neredeyse asla vergi artışı yapılmamıştır. ÖTV fiyatları maktu olması hasebiyle enflasyon karşısında erimiştir.
Bunun sonucunda, akaryakıt mamüllerinden alınan ÖTV’nin; 2016 senesinde GSYH içerisindeki payı yüzde 4,58 iken 2022 senesinde yüzde 2,8’e, vergi gelirleri içerisindeki payı ise 2016 senesinde yüzde 26,23 ilen 2022 senesinde yüzde 17,84’e düşmüştür. Söz mevzusu ürünlerden maksimum tüketilen benzin, motorin ve LPG’de, KDV dahil satış fiyatındaki vergilerin payı yüzde 50’lerin üstünde iken yeni meydana getirilen artışa karşın 38,5 seviyesinde kalmıştır.
Bugün yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile akaryakıt mamüllerinden alınan ve aşağı yukarı 7 senedir artırılmamış olan maktı ÖTV tutarları, benzinde ve motorinde 5 TL, LPG’de 4 TL, öteki ürünlerde de bu mamüllerin ÖTV tutarlarında meydana getirilen artış oranları esas alınarak artış yapılmıştır. Artışlar 2016 yılından itibaren gerçekleştirilen enflasyon artışının oldukça altındadır.
17.07.2023 tarihindeki akaryakıt fiyatları şu şekildedir:
- Kurşunsuz 95(Excellium95) TL/lt: 34,03 TL
- Gazyağı TL/lt: 29,48 TL
- Motorin TL/lt: 32,32 TL
- Motorin (Excellium) TL/lt: 32,37 TL
- Kalorifer Yakıtı TL/Kg: 24,26 TL
- Fuel Oil TL/Kg: 21,45 TL
Brent petrolün varili, internasyonal piyasalarda 78,78 dolardan prosedür görüyor.
Cuma günü 81,70 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 79,87 dolar seviyesinde tamamladı. Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.50 itibarıyla kapanışa göre yüzde 1,36 düşüşle 78,78 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili 74,55 dolardan alıcı buldu.
Fiyatlardaki düşüşte, dünyanın en büyük petrol ithalatçısı Çin’den gelen veriler etkili oldu. Ulusal İstatistik Bürosu’nun verilerine göre, ülkede gayri safi yurt içi hasıla ikinci çeyrekte ilk çeyreğe kıyasla yalnızca yüzde 0,8 arttı. Çin’in ikinci çeyrekteki ekonomik büyümesi piyasa beklentilerinin altında kaldı. Ülkede ekonomik toparlanmanın zayıf olması petrol talebinin de düşeceği algısını destekliyor.
Öte yandan, petrol piyasaları küresel arz daralması ve ürem oranlarındaki yükselişe odaklandı. Suudi Arabistan ve Rusya’daki üretim kesintilerinin tesirinin hissedilmeye başlanmasıyla 2023’ün ikinci yarısında ham petrol arzının mühim seviyede azalması bekleniyor ancak, üretimdeki düşüşün küresel ekonomik faaliyetlerdeki yavaşlamayla kısmen dengeleneceği öngörülüyor.
Petrol fiyatları geçen hafta, küresel arz ve istek dengesinin bozulacağı ve üretimin düşeceği endişeleriyle nisandan bu yana en yüksek seviyeyi görmüştü.
Brent petrolde yöntem olarak 81,20 ile 82,54 dolar aralığının direnç, 78,20 ile 76,86 dolar aralığının ise yardımcı bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.
Akaryakıt fiyatları, Türkiye’nin de dahil olduğu Akdeniz piyasasındaki işlenmiş ürün fiyatlarının averajı ile dolar kurundaki değişimler baz alınarak rafineriler tarafınca hesaplanıyor. Bu hesaplanma kararında dağıtım firmalarınca uygulanan fiyatlar, rekabet ve serbesti nedeniyle firmalar ve kentlere göre ufak değişimler gösterebiliyor.
EPDK’nın fiyatlardaki değişimi açıklayan tek sendika olan EPGİS ile alakalı ihbarında bulunmasının ardından, sendika dava süreci sonlanana kadar akaryakıttaki fiyat değişimlerini vatandaşlarla paylaşmayacağını açıklamıştı.