Avrupa’da sosyal medya OHAL yasası: Yeni dönem başlıyor!

Avrupa Birliği’nin (AB), yasa dışı ve zararlı dijital içeriklere karşı 2022 senesinde kabul etmiş olduğu ve dünya devlerini etkileyecek yeni online içerik kaide kitabı Dijital Hizmetler Yasası (DSA), 25 Ağustos’tan itibaren yürürlüğe girecek. Buna göre, her ay 45 milyondan fazla AB vatandaşı tarafınca ziyaret edilen 19 büyük sosyal medya platformu ve arama motoru bu kurallara uymak zorunda kalacak. Bunlar içinde Facebook, Instagram, TikTok, X (Twitter), YouTube, Snapchat, LinkedIn ve Pinterest gibi sosyal medya platformlarının yanında, Amazon, Booking, AliExpress, Zalando, Google Shopping gibi online alışveriş siteleri de bulunuyor. Ayrıca Wikipedia ve Google Maps gibi sitelerle, Google ve Apple’ın tatbik mağazaları da yeni düzenlemelerden etkilenecek. Yeni kurallara göre dev şirketler, evlatların cinsel istismarına dair fotoğraflar gibi yasa dışı içeriklere hızla müdahalenin yanı sıra, dezenformasyon ve siber diktatörlük gibi toplumu etkileyen büyük sorunlara karşı da somut önlemler belirlemek ve uygulamak zorunda kalacak. Bunun yanısıra şirketler, işleyişleri ile alakalı artık daha saydam olmak zorunda.

CEZALAR DUDAK UÇUKLATIYOR

Bu kurallara uymayanlara Avrupa Komisyonu, alakalı şirketin, milyarlarca doları bulabilecek, senelik küresel hasılatının yüzde 6’sına kadar para cezası verebilecek. Ciddi derecede ihlallerin olduğu örneklerde ise bir teknoloji şirketinin birlik içindeki ülkelerde etkinlik göstermesi geçici olarak yasaklanabilecek. Yeni düzenlemeleri denetleyen komisyonun çalışmaları, büyük online platformların ve arama motorlarının küresel gelirlerinin yüzde 0.05’ine kadar ödeyeceği ücretle finanse edilecek.

YASA DIŞI İÇERİKLE MÜCADELE

Facebook ve TikTok gibi şirketler, artık resmi otoritelerden ve vatandaşlardan gelen yasa dışı içinde ne olduğu hızlıca kaldırmak zorunda. Ayrıca bu platformların, kullananların yasa dışı olduğuna inandıkları içerikleri bildirmeleri için aleni ve basit mekanizmalara haiz olmaları gerekiyor. Amazon ve AliExpress gibi alışveriş platformları da, düzmece tekstil ürünleri ve sağlığa zararlı oyuncaklar gibi ürünlere karşı oldukça daha etkili bir savaşım yürütmekle görevli olacak.

ZORBALIĞA TAHAMMÜL YOK

Yeni düzenlemeler, online platformlar ve arama motorlarının, Avrupalılara karşı sosyal tehlikelere dair Avrupa Komisyonu’na detaylı senelik rapor sunmasını mecburi kılıyor. Özellikle sosyal medya platformları, kullanıcılara içerik ve reklam öneren algoritmaların yasa dışı içeriklerin ve dezenformasyonun yayılmasına katkıda bulunup bulunmadığını belirleme etmekle yükümlü. Ayrıca içeriklerin siber şiddete kapı açıp açmadığını, anlatım özgürlüğü gibi temel haklara zarar verip vermediğini ve insanların ruh sağlığını negatif etkileyip etkilemediğini de kontrol etmek zorunda kalacaklar.

KULLANICI DOSTU İÇERİKLER

Bahsi geçen platformların, artık kullanıcılar için basitçe anlaşılır yargı ve koşullara haiz olmaları ve bu tarz şeyleri “özenli, objektif ve orantılı” şekilde programları gerekiyor. X gibi sosyal medya siteleri, bir kullanıcının üyeliğini askıya aldığında, bunun nedenini açıklamak zorunda. Ayrıca kullanıcılar, platformların kararlarına ilkin firma nezdinde, daha sonrasında da mahkemede itiraz etme yetkisine haiz olacak.

DAHA ŞEFFAF OLACAKLAR

Sosyal medya platformları, yeni düzenlemeye göre her altı ayda bir, içeriklerini yöneten personelin büyüklüğü ve uzmanlığı gibi detaylı detayları açıklamak zorunda. Ayrıca yasanın denetçileri, şirketlerin verilerine ve algoritmalarına erişebilecek, ofislerini denetleyebilecek ve titiz iş belgelerini istek edebilecek. Görevlendirilen araştırmacılar da muayyen projeler için platformların dahili verilerine erişim yetkisine haiz olacak.