AV. ARABULUCU YILMAZ ÖZDEMİR “ARABULUCULUK SİSTEMİNİ” ANLATTI

Yarın başlamış olacak olan arabuluculuk sistemi ile alakalı Avukat ve Arabulucu Yılmaz Özdemir ile sistemin detaylarını ve yeni gelişimleri konuştuk.

Siz uzun yıllardan beri Bandırma’da hem avukatlık hem aabuluculuk yapıyorsunuz. Arabubuluculuk mevzusundaki yeni düzenlemelere geçmeden önce Arabuluculuk neydi özetlemek gerekirse hatırlatabilir misiniz?

Evet, Arabuluculuk aslında sosyolojimizde mevcud bir müessese iken hukuk sistemimize girişi yeni sayılabilir. Arabuluculuk, Hukuk Sistemimize 2012’de düşünülen 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile girmiş, uygulanma bir müddet istemli olarak uygulanmış, 2017 yılından itibaren de birtakım dava türleri açısından mecburi hale getirilerek uygulanmaya devam dilmiş, gün geçtikçe de tatbik alanı arttırılmıştır.

Arabuluculuk; aralarında uyuşmazlık bulunan tarafları bir araya getiren, dizgesel teknikler uygulayarak onların görüşme etmelerini, birbirlerini anlamalarını ve bu suretle çözümlerini kendilerinin üretmesini sağlamayı amaçlayan bir alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemidir.

Arabulucu ise aralarında uyuşmazlık bulunan tarafların bu uyuşmazlıklarına kendi çözümlerini bulmalarına yardım eden şahıs ya da kişilerdir.

Arabulucu yansız bir kişidir. Ayrıca arabuluculuk süreci de gizlidir. Yani o süreçte konuşulan, pazarlık mevzusu meydana getirilen hiçbirşey sürecin dışındakilere anlatılamaz, mahkemede kanıt olarak kullanılamaz.

Türk Hukuk isteminde ne tür arabulucuklular var, her uyuşmazlık mevzusu ile alakalı arabuluculuğa gitmek mi gerekir?

Türk Hukuk Sisteminde ana hatlarıyla istemli ve dava şartı olmak suretiyle iki tür arabuluculuk vardır.

İhtiyari arabuluculukta, dava şartı olmasa bile tarafların biri arabulucuya doğrudan müracaat ederek öteki taraf ya da taraflar ile arasındaki uyuşmazlığın dava yoluna gidilmeden net bir halde çözülmesini istediğini belirtebilir. Karşı taraf da kabul ederse uyuşmazlık arabuluculuk süreci ile mahkemelere intikal etmeden net bir halde çözümlenebilir.

Tabi her uyuşmazlık arabuluculuğa makul değildir. Tarafların üstünde serbestçe tasarrufta bulunamayacağı bir dizi iş ve işlemler arabuluculuğa elverişli değildir. Boşanma, velayet, hizmet belirlenmesi gibi.

Dava şartı arabuluculuk da ise; bir dizi uyuşmazlıklarda dava açmadan ilkin bir arabuluculuk başvurusu yapılması gerekir. Yani belli mevzularda bir uyuşmazlığınız varsa ilk ilkin arabulucuya başvurmanız, arabuluculuk süreci tamamlandıktan sonrasında dava açmanız gerekir.

Hangi davalar bakımından dava açmadan önce arabulucuya başvurmak gerekir?

Şimdi şunu belirtelim, dava şartı arabuluculuk kapsamındaki uyuşmazlıkta arabulucuya başvurmadan dava açmanız halinde dava doğrudan usulden reddedilir. Eğer davanızı vekilsiz olarak açacaksanız kesinlikle bu mevzularda bilgili olmalısınız ki davanızın usulden reddi ile yüz yüze kalmayın. Bu arada arabuluculuk sürecine başvurmak tamamiyle ücretsizdir. Ancak antak kalma halinde tarafların anlaşmasına göre arabuluculuk tutarı ödenmesi gerekir. anlaşmama halinde ise ileride haksız çıkandan alınmak suretiyle arabuluculuk tutarı hakkaniyet bakanlığı tarfından arabulucuya ödenir.

Şimdi aslolan sorunuza dönersek; daha ilkin işçi- işveren uyşmazlıkları, ticari uyuşmazlıklar ve tüketici uyuşmazlıkları dava şartı arabuluculuk kapsamındayken bu kapsam esnetilmiş ve bu dava şartı arabuluculuk kapsamına 1 Eylül 2023 itibari ile kira uyuşmazlıkları, komşuluk haklarından meydana gelen uyuşmazlıklar, ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıkları ve kat mülkiyetinden meydana gelen uyuşmazlıklar da eklenmiştir. Yani 1 Eylül 2023 itiberi ile saydığım tüm bu uyuşmazlıklarla alakalı dava açmadan ilkin bir arabulculuk başvurusu yapmanız gerekmektedir.

Dava şartı arabuluculuk kapsamının genişletilmesi haricinde arabuluculuk müessesesi ile alakalı başkaca yeni gelişmeler var mıdır?

Tabi, yukarıda bahsetmiş olduğumuz yeni düzenlemelerin yanısıra gene arabuluculuk müessesesi ile alakalı gerek avukatı olsa dahi taraf asilin süreç ile alakalı bilgilnedirilmesi, geek sürece katılmamış olsa dahi tarafların sürecin kararı ile alakalı bilgilendirilmesi, gerekse icra edilebilirlik şerhi katılması hikayelerinde da yeni düzenlemeler yapılmıştır.

Verdiğiniz detayları için teşekkür ederiz.