Antarktika’da büyük tehlike! Arjantin büyüklüğünde deniz buzu eridi
CNN’nin haberine göre, ABD Ulusal Kar ve Buz Veri Merkezi (NSIDC), Antarktika’daki deniz buzlarında bu sene erimenin son 45 senenin “en yüksek seviyesine” ulaştığını bildirdi.
Her sene kıtanın yaz aylarının yaşandığı şubat ayı sonuna doğru Antarktika deniz buzunun en düşük seviyesine geldiği, kış aylarında eski durumuna döndüğü yalnız bu sene buzun beklenen seviyelere ulaşmadığı kaydedildi.
NSIDC’den alınan verilere göre buzun, 2022’deki erime rekorunu kırarak geçen yıla göre aşağı yukarı 1,6 milyon kilometrekare azaldığı vurgulandı.
Temmuz ortasında, Antarktika’daki deniz buzunun 1981-2010 averajının 2,6 milyon kilometrekare altında kaldığı, bunun da aşağı yukarı Arjantin büyüklüğünde olduğu, Texas, California, New Mexico, Arizona, Nevada, Utah ve Colorado’nun bütün topraklarına yakın bir alanın eridiği kaydedildi.
Bilim insanları, iklim krizi sebebiyle Kuzey Kutbu’ndaki deniz buzunun durağan(durgun) biçimde azaldığını yalnız Antarktika’dakinin, son dönemde üstün dereceli yüksek seviyelerden üstün dereceli düşük seviyelere iniş ve çıkışlar kaydettiğini, 2016’dan itibaren de giderek küçülme eğilimine girdiğini vurguluyor.
BİLİM İNSANLARI BUZDAKİ ERİMENİN KALICI OLABİLECEĞİNDEN ENDİŞELİ
Colorado Boulder Üniversitesinden buzul bilimci Ted Scambos, “Antarktika sistemi her vakit olabildiğince parametre olmuştur. Bununla birlikte, mevcut değişiklik seviyesi o denli aşırı ki 45 sene öncesine kadar giden verilere göre son iki yılda, bilhassa de bu yıl, köktencilik bir değişimin bulunduğunu gösteriyor.” şeklinde konuştu.
Deniz buzu kaybını tetikleyen, hava kirliliğinin artmasıyla ısınan Antarktika çevresindeki batı rüzgarları da dahil muhtelif faktörler bulunduğunu vurgulayan Scambos, “Antarktika Okyanusu sınırının kuzeyindeki daha sıcak okyanus suları, Dünya okyanuslarının geri kalanından bir halde izole olan bu suya karışıyor. Bu da erimeyi iyi mi açıklayacağımıza dair düşünce veriyor.” dedi.
Scambos, bu kış yaşanmış olan “benzeri görülmemiş” olayların, kıta için uzun vadeli bir değişikliğe işaret edebileceğini vurgulayarak Antarktika sisteminin, “çok uzun bir müddet süresince ya da asla” iyileşemeyeceğine dair kaygısını dile getirdi.
BUZUN ERİMESİ KITALARI DA ETKİLEYEBİLİR
Deniz buzu, halihazırda okyanusta olduğundan direkt olarak deniz seviyesinin yükselmesini etkilemese de kaybı, kıyı buz tabakalarını ve buzulları, dalgalara ve ılık okyanus sularına maruz bırakarak erimeye karşı daha savunmasız hale getiriyor.
Ayrıca, deniz buzunun erimesi, bölgedeki çoğu balinanın beslendiği kril denilen deniz canlılarının azalmasına niçin olmasının yanı sıra, beslenmek ve dinlenmek için deniz buzu kullanan penguenler ve foklar da dahil olmak üzere, yabani yaşam üstünde negatif etkisinde bırakır oluşturuyor.
Deniz buzu, beyaz rengiyle gelen güneş gücünü uzaya geri yansıtıyor, erimesi, güneş gücünü emerek sıcaklığın artmasına niçin olacak koyu okyanus sularını açığa çıkarıyor.
Genel anlamda, Antarktika deniz buzunun Dünya’nın sıcaklığının düzenlenmesine katkıda bulunduğu, yokluğunun kıtanın çok ötesinde öteki kıtalarda da “domino taşı” tesiri yapabileceği belirtiliyor.