Ağrı Kesicilerin Etkisi Neden İnsandan İnsana Farklılık Gösteriyor?
Hepimiz birtakım zamanlar baş ağrısı, karın ağrısı gibi sıkıntılar çekiyoruz. Bunlar dayanılmaz bir hal alınca da ağrı kesiciler yardımımıza koşuyor. Bazıları asla işe yaramazken bazıları acımızı şıp diye dindirebiliyor! E doğal ‘Ağrı kesiciler insan insana değişik etkilere mi sahip?’ sorusu da gündeme geliyor böylece. Peki harbiden bu bu şekilde mi? Gelin birlikte öğrenelim! ?
Kaynak: https://www.npr.org/sections/health-s…
Ağrı kesiciler sıhhatli insanların dahi birtakım durumlarda kullandığı acıyı ve ağrıyı hafifletmeye ya da geçirmeye yarayan mühim ilaçlar.
Bazen bir baş ağrısı ya da omuz ağrısı günümüzü mahvedecekken bir ağrı kesici alıp yaşamımıza devam edebiliyoruz. Ancak birtakım ağrı kesiciler şıp diye tesir ederken bazıları asla işe yaramıyor! Peki bu insandan insana farklılaşmanın nedenleri neler? ?
Aslında ağrı kesiciler de kendi aralarında bir hayli çeşitli.
Bazısı beyne gönderilen ağrı sinyallerini engelleyeme yönelikken bazıları ağrıya neden olan kimyasalların üretilmesini durdurmaya yarıyor. Yani değişik ağrı kesiciler değişik işlevlere sahip.
Buna benzer şekilde ağrı kesicilerin tesiri insandan insana da değişiyor! Yani ağrı ve acı reseptörleri değişik farklı çalışıyor.
Ağrı denilen olgu tek başına bile komplike bir mevzu ve çoğu faktörden etkileniyor. Bu faktörler içinde ağrının türü, genetik farklılıklar, stresle gelen ruhsal etkiler, romantik durumumuz, önceki deneyimlerimiz ve ağrıyı ortaya çıkaran sebepler sayılabilir.
Tıp uzmanı olan ve ‘ağrı’ konusu ile ilgili çalışmalar yapan Dr. Perry Fine, bilhassa genetik faktörlere dikkat çekiyor.
‘Her şeyin yanıtı biyolojide. İnsanların ilaçlara verdiği tepkiler kişiden şahsa değişkenlik gösterir ve tek ölçütle her insana makul ilaçlar üretmek imkansızdır. Ağrı reseptörlerimizdeki genetik farklılıklar da bunun aslolan sebebidir.’
Ağrı / acı reseptörleri, sinir sistemimizde ağrıyı tanıyan ve beyne haber veren hücrelere verilen ad.
commons.wikimedia.org
Ağrı kesicilerin kimyasal doğasında gerçekleşen ufacık farklılıklar bile insanların genetiğine bağlı olarak değişen etkisinde bırakır gösteriyor. Buna delil olarak ise 2011 yapımı olan bir inceleme misal verilebilir. ?
Bileşenleri değişen 38 değişik ağrı kesiciyi aynı dozda kullanan 45 bin hastanın geri dönüşleri incelenmiş bu çalışmada.
Biyokimyacı Andrew Moore önderliğinde meydana getirilen araştırmada gaye insanların çoğunluğu için en iyi ve makul olan ağrı kesiciyi bulmaktı. Sonuç ise beklediklerinin tam tersi yönde gelmişti; bir hastaya iyi gelen ağrı kesici öteki için azıcık bile etkide bulunmayabiliyordu!
Moore bu netice üstüne doktorlara şu şekilde bir öneri vermişti: “İlk kullandığınız deva hastanız için işe yaramadıysa öteki tür deva önermelisiniz.”
Bu bakımdan ne yazık ki hastaların ağrı reseptörlerinin iyi mi çalıştığına dair genetik kontrol yapmak olası olmadığı için tecrübe etme yanılma tekniği kullanmak gerekiyor. Hastanın geçmişinde nelerin işe yaradığı gibi bilgilerin ışığında doktorlar reçete yazmalı.
Ayrıca Perry Fine “fazla doz, daha süratli iyileşme” mantığının mutlaka yanlış bulunduğunun altını çiziyor.
Bu yüzden insanların da kendi kafasına göre ağrı kesici kullanmaması gerekli. Daha azca ilaçla ya da iki ilacın birlikte çalışmasıyla basitçe iyileşebilecekken fazla doz ağrı kesici alıp böbrek ve karaciğerlere zarar vermek mümkün.
Bunlar haricinde ağrı kesicilerin tesirini farklılaştıran bir öteki etken de vücut yapısı ve haiz olunan birtakım hasalıklar.
Alınan ilacın yoğunluğu vücudumuzun ihtiva ettiği sıvı miktarına ve doğal ki verilen doza göre değişim gösteriyor. Daha ufak yapılı bir insana tesir eden doz iri birine verildiğinde bu yüzden işe yaramayabiliyor. Çocuklarla yetişkinlerin dozları da ilaçları da bu yüzden farklı.
Karaciğer ve böbreklerinde hastalık olan insanlarda da ağrı kesicilerin tesiri ve dozu olabildiğince farklı.
Bu organlarda gerçekleştirilen hastalıklar ağrı kesicilerin parçalanması ve kana karışması konusu ile ilgili da sıkıntılar yaratıyor. Alınan ilacın kimyasalları vücuda karışmadan idrar yoluyla dışarı atılabiliyor.
Sonuçta ağrı kesicilerin tesiri çoğu nedenden dolayı kişiden şahsa farklılık gösteriyor.
Sizin için en faydalı olanı kura çekmek için hekiminizle görüşmeli ve şayet işe yaramayan ilaçlar kullanıyorsanız bunu haber vermelisiniz.
Bu hususta siz neler düşünüyorsunuz? Yorumlarınızı bekliyorum! ?