İhracatçı artık ‘kapı’ya takılmayacak!
AYSEL YÜCEL
Kapıkule Sınır Kapısı’nın modernize edilmesi için düğmeye basıldı. Artık sınır kapılarında kilometrelerce uzayan ‘kuyruk’ çilesi bitecek. TOBB, TİM ve UND’nin desteğini alarak harekete geçen Ticaret Bakanlığı, ihracat yükünü taşıyan TIR’ların sınır kapılarında geçiş sürecini hızlandırıyor. Konuyla alakalı DÜNYA’ya konuşan Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, “Kapıkule’de inşaat süreci tamamlandığında, 3 ay sonrasında hedefimiz günlük takribi 900 aracın geçmiş olduğu sınır kapısında, bu sayıyı 2 bine kadar çıkarmak” dedi. Bir günlük bekleme, ihracatta yüzde 4’lük kayba niçin oluyor. Öte taraftan Sarp Sınır Kapısı’nın da modernizasyonu tamamlandı. Eklenen 4 yeni peronla devletin kasasına senelik 2 milyar TL girerken, TOBB üyeleri ise navlundan 410 milyon lira tutum etti.
Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, Türkiye Odalar Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı İsmail Gülle’nin de katılmış olduğu törenle Türkiye’nin Gürcistan’a, sonrasında da Orta Asya ve Rusya’ya oluşturulan en mühim gümrük kapısı olan ve yap-işlet-devret modeliyle güncellenen Sarp Gümrük Kapısı’nın açılışını gerçekleştirdi. Törene, Gürcistan Maliye Bakanı Ivane Matchavariani, Gürcistan Ekonomi ve Sürdürülebilir Kalkınma Bakanı George Kobulia da katıldı.
Bir günlük bekleme ticareti yüzde 4 azaltıyor
Törende konuşan Pekcan, gümrüklerde yaşanmış olan aksamaların ticarete verdiği ziyanı vurgulayarak, “OECD’ye göre ithalat ve ihracatta yükün ekstra bir günlük beklemesi, ticareti yüzde 4 oranında azaltıyor. Refahın ve zenginliğin kapısı, gümrük kapılarıdır. Ticaret ise bunun anahtarı. Burada yaptığımız çalışmalar, ticaretin kolaylaştırılması, geliştirilmesi, gümrük kapılarının modernize olup dijitalleşmesi, şeffaflaşması ve etkinleştirilmesine hizmet ediyor. Bakanlık olarak düzeltim çalışmalarında tecim yapanların taleplerini ve gereksinimlerini ön planda tutuyoruz. Sürekli istişare ediyor, görüş ve önerileri değerlendiriyoruz. Ticaretin önündeki engelleri kaldırmak için el birliğiyle çalışıyoruz. Bizim gümrüklerde kaybedecek zamanımız yok. Buralardaki işlemlerimiz hızlı, güvenilir, ucuz ve şeff af olmak zorunda” dedi.
Açılış sonrası DÜNYA’nın sorularını yanıtlayan Pekcan, Sarp Sınır Kapısı’nda olduğu gibi Türkiye’nin en mühim sınır kapılarından Kapıkule’de yaşanmış olan sıkıntılara yönelik oldukça mühim çalışmaları bulunduğunu vurgulayarak, “Burada aşağı yukarı 3 ay sonrasında inşaatlar bittiğinde, oldukça hoş gelişmeler olacak. Peron sayılarını artırıyoruz. Ayrıca sektör temsilcilerinin istekleri doğrultusunda, kapıda beklemeye yol açan öteki problemleri da çözüme ulaştırmak için çalışmalar yapıyoruz” dedi.
Bakan Yardımcısı Rıza Tuna Turagay da Kapıkule ile bizzat ilgilendiğinin altını çizerek. Avrupa’ya oluşturulan bu sınır kapımızın ihracatımız ve ülke ekonomimiz için öneminin farkındayız. İhracat TIR’larımızın sınır kapısında yaşamış olduğu problemleri çözeceğiz, bunun için oldukça mühim çalışmalar yürütüyoruz. Hedefimiz günlük takribi 900 aracın geçmiş olduğu sınır kapısında, bu sayıyı 2 bin’e kadar çıkarmak” dedi.
Bazı sipariş ve yatırımlar kaçtı
Kapıkule Sınır Kapısı’nda yaşanmış olan sıkıntılar, uzun süredir, sanayicinin ve nakliyecinin en mühim gündemlerinden biri. Dönem devre 20 km’ye kadar çıkan TIR kuyrukları, ihracatçının yükünün Avrupa’daki alıcılara 1 hafta ek rötar ile gitmesine niçin olurken, yaşanmış olan beklemeler, nakliyeciler ve ihracatçılar için milyonlarca dolarlık maliyet yitirilmesine niçin oluyor. Gecikmeler yüzünden sanayiciler, birtakım siparişleri öteki ülkelere kaptırıyor. Hatta yüksek lojistik maliyetler ve teslimat sürelerinin uzunluğu sebebiyle birtakım büyük yapınak yatırımlarının da komşu ülkelere kaydını biliyoruz.Sırbistan’a kaptırılan Volvo yatırımı bunlardan yalnızca biri.
Hisarcıklıoğlu: Kazanç 2.5 milyar TL
Türkiye’nin Gürcistan’a, Orta Asya’ya ve Rusya’ya oluşturulan en mühim gümrük kapısı olan ve TOBB/GTİ AŞ tarafınca yap-işlet-devret (YİD) modeliyle güncellenen Sarp Gümrük Kapısı’nda yenileme öncesi 8 olan peron sayısı, 6 giriş ve 6 çıkış olarak 12 perona çıkarıldı. Açılış töreninde konuşan Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, “Bugüne kadar yapmış olduğumuz kapılardan elde edilmiş gelirlerden ödenen vergilerle devletimizin kasasına 2 milyar TL kazandırdık. Bundan yalnızca devlet değil, üyelerimiz de kazandı. Modernizasyon vasıtası ile mal taşıyan TIR’ların bekleme süresi kısaldı. Kamunun yapmış olduğu araştırmaya göre hususi sektörümüz navlun harcamasından senelik 410 milyon TL tutum etti” dedi.
Gülle: Kaybedecek dakikamız yok!
DÜNYA’ya konuşan TİM Başkanı İsmail Gülle, Kapıkule’nin ihracatçı için önemine vurgu yaparak, “Oradaki tıkanıklık bütün vücuda doğrudan tesir ediyor. Bu nedenle Sayın Bakanımızın öncülüğünde burada meydana getirilen iyileştirmeler, ihracatımıza büyük katkı sağlayacak. İhracatımızın yarısını, yani 85 milyar doların üstündeki ihracatı Avrupa’ya yapıyoruz Bunun 45 milyar dolarını da karayolu ile taşıyoruz. Bu tablo bizlere Kapıkule’de acilen sıkıntıların giderilmesi icap ettiğini gösteriyor. Çünkü Çin’den Avrupa’ya gidilecek süre ile Türkiye’den Avrupa’ya gidilecek süre neredeyse eşitlenmişken, bizim kaybedecek günümüz, saatimiz, dakikamız yok. İyi üretip süratli teslim etmeliyiz. Dünyada oldukça büyük ulaşım projeleri hayata geçirilirken biz hala TIR’ları konuşuyoruz” dedi.
Nuhoğlu: 50 TIR’lık kapasite, 120’ye çıkacak!
Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND), Başkanı Çetin Nuhoğlu, “Avrupa’ya oluşturulan en mühim kapımız olan Kapıkule’de, 2018 yılı sonunda ihracatta çıkış averajı günlük 900, TIR kuyruğu averajı ise 11 km oldu. Sadece İstanbul’da gümrüklemesini tamamlamış TIR’ların Kapıkule üstünden ülkemizi terk etmesi için ihtiyaç duyulan sürenin 2018 averajı 39 saat. Bu tablo sürdürülebilir değil ve hem sektörümüze hem de ülke ekonomimize zarar veriyor. Kapıkule’den günlük 2 bin vasıta çıkışını ve bekleme olmaksızın sınır geçiş süreçlerinin tamamlanmasını sağlayacak Kapıkule modernizasyon projesi ile saatte 50 TIR’lık çıkış kapasitesi 120 TIR’a çıkacak ve yeni projenin inşaat süreci Haziran’da tamamlanacak. Gümrük sahasındaki darboğazları kaldıracak, yakıt alım süreçlerini hızlandıracak proje modern gümrük programları ile desteklenecek. Günümüz koşullarında artık akıllı sınır konseptini hayata geçirmeli yük ve vasıta gelmeden sınır gümrük işlemlerini elektronik ortamda tamamlamalıyız. Bu gümrükler, her iki tarafın senkronize çalışması ile mümkün. Hükümütemizin Bulgaristan ile yakın işbirliği bizim açımızdan şans. Ticaret Bakanlığımızın yeni gösterimi ve yürüttüğü çalışmalar takdire şayan. Sorunların çözümü konusunda başta Ticaret Bakanımız Ruhsar Pekcan ve Bakan Yardımcımız Rıza Tuna Turagay ile TOBB Başkanımız Hisarcıklıoğlu ile TİM Başkanımız Gülle’ye teşekkür ederiz” diye konuştu.
İhracatçıya bir kolaylık da TARA ile gelecek
Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, TARA adı verdikleri yeni “Gümrük Tarife Arama Programı” uygulaması ile alakalı malumat vererek, “Ticaret erbabımız kelime ya da tarife pozisyonuna göre arama yaparak, ithalat ve ihracatta uygulanan gümrük vergileri ve dış tecim önlemlerini görebilecekler. Bu sayede ithalat ya da ihracat yapmayı planlayan kişiler karşılaşacakları işlemleri ve maliyetleri daha önceden bilerek daha öngörülü olabilecek ve olası riskleri bertaraf edebilecekler” dedi.