Maymunların ve Daha Nice Hayvanın Eczane Gibi Kullandıkları Zoofarmakognozi Davranışı Nedir?

Bir kedinin ya da köpeğin çim yediğini asla gördünüz mü? Görmüşseniz bunun nedenini de merak etmişsinizdir. Çimler sindirimlerine destek olmakla beraber, bir oldukça yırtıcı hayvan da rahatsızlıkları önleme ya da denetim etme, parazitleri vücutlarından atma amacıyla tabii maddeler tüketir. Bu duruma zoofarmakognozi denir. Gelin, bu olağanüstü durumu ayrıntılarıla beraber birlikte inceleyelim?
Kaynak: https://theconversation.com/when-monk…
Koruyucu ya da tedavi edici işlevleri olabilen bu uygulama; şifalı bitki, toprak tüketimi gibi oldukça muhtelif davranışları içermektedir.

Mesela bir oldukça tür, lüzumlu mineralleri elde etmek ve bunun yanı sıra sindirimi kolaylaştırmak için leke tüketir. Memelilerde, fillerde, ayılarda, geyiklerde ve muhtelif etçil türlerde zoofarmakognozi tekniği gözlemlenirken primat memeli grubunda yüksek miktarda gözlemlenmiştir.
Siyah aslan demirhindi, Brezilya Atlantik ormanına has ve şu anda yok olma tehlikesiyle yüz yüze olan ufak bir neotropik primat.

Brezilya’daki São Paulo Eyalet Üniversitesi’nin Primatoloji Laboratuvarından bir ekip, altın kambu aslan demirhindi şeklinde de malum siyah aslan demirhindinin davranışsal ekolojisini inceledi. Bu projenin bir bölümü, bu türün dağılmasına ve habitat kalitesindeki düşüşe fiziksel ve davranışsal tepkilerinin incelenmesine odaklanmakta.
Sahada, sonraki hormonal çözümleme için davranışsal veriler ve dışkı örnekleri toplamak suretiyle Atlantik ormanının parçaları içerisindeki birkaç demirhindi grubunu takip edildi.

Bu tür, genelde uyandıkları andan gün batımından birazcık ilkin uykuya dönene kadar takip edildi. Bu günlük çalışmalardan birinde vücutlarını reçine kaplı bir ağacın gövdesine sürttükleri gözlemlendi.
Öncelikle bu türde yaygın bir davranış olan bölgelerini işaretleme hareketini yaptıkları düşünüldü. Kısa bir müddet sonra bu davranışın diğer bir şey olduğu anlaşıldı.

Aslında, gruptaki bireyler toplu olarak reçinenin çıkmış olduğu beden bölgesini ovuşturuyor ve bunun yanı sıra kürklerini de reçine ile kaplıyorlardı. Bu hareket kaydedildi ve sürtünülen ağacın özünü belirlemek için kabuk ve reçine örnekleri alındı. Yerel halkın cabreúva söylediği bu ağacın kendine has kokusu yörenin sakinleri tarafınca ayrım edilmekte.
Ekipten bir botanik uzmanı bunun, geleneksel tıpta antibiyotik, apse önleyici ve parazit önleyici özellikleriyle iyi malum bir ağaç olan ‘myroxylon peruiferum’ isimli bir cabreúva türü bulunduğunu doğruladı.

Araştırmacılar, daha fazlasını öğrenmek için bu ağaçların etrafına kamera düzeni yerleştirdi. Bu kameralar, São Paolo eyaletindeki üç değişik ormanlık alana kuruldu. Nihayetinde kamera düzenekleri, Atlantik ormanında yaşayan bir oldukça memelinin cabreúvası ziyaret ettiğini ortaya çıkardı.
Toplamda on değişik türün bu ağaçların gövdelerinden çıkan reçineyi vücutlarına sürdüğü ya da yaladığı gözlemlendi. Bunlar, ocelot, yakalı karıncayiyen, halka kuyruklu coati, tayra, yakalı pekari ve kırmızı daguet gibi birkaç simgesel neotropik memeliyi içeriyordu.

Bu türlerin bir oldukça için kendi haline deva tedavisine benzer davranışlar ilk kez gözlemlendi ve tanımlandı. Örneğin karıncayiyenler, vücutlarını açıkta kalan gövdeye sürtmeden önce, büyük pençelerini kabuğu yarıp açmak ve reçine salgılanmasını uyarmak için kullandıkları görüldü.
Pekari türünün ise çiftler halinde, kafa kafaya birbirlerinin kürküne reçine yaymış olduğu ortaya çıktı.

Hayvanlar tarafınca aranan reçinenin özelliklerini belirlemek ve böylelikle bunun harbiden zoofarmakognozi bulunduğunu doğrulamak için daha oldukça araştırmaya gereksinim duyulmakta. Bu özün geleneksel tıpta kullanılması, memelilerin yaralarını iyileştirmek ve vücutlarından parazitleri kovmak için Cabreúva ağacını ziyaret etmiş olduğu düşünülmekte.
Adını bu ağaçtan alan Brezilya kenti Cabreúva, bu nedenden dolayı Brezilya Atlantik Ormanı sakinleri için ortak ve evrensel bir eczaneyi temsil edebilir.

Aslan demirhindileri için, cabreúva reçinesinin kullanılması, primat popülasyonlarını ortadan kaldıran sivrisinek kaynaklı bir rahatsızlık olan sarı hummaya karşı mücadelede mühim bir rol oynayabilir.
Hangi hayvanlar zoofarmakognoziden faydalanabilir?

Zoofarmakognozi insan eliyle en oldukça olarak köpeklere, kedilere ve atlara sunulmasına karşın faal yani hayvanların kendi haline gerçekleştirdiği zoofarmakognozi, değişik durumlarda oldukça muhtelif hayvan ve kuşlarda görülmüştür. Papağanlar, güvercinler, tavuklar, gelincikler, sincaplar, keçiler, sığırlar, ren geyiği, kaplanlar, ayılar, filler yarar elde eden türlerden yalnızca birkaçıdır.
Zoofarmakognozi hangi fiziksel sorunlara destek olabilir?

-
alerji
-
sindirim sistemi
-
ateş
-
hormonal bağışıklığı güçlendirme
-
enfeksiyon
-
böbrek / idrar karaciğer desteği
-
sinir hasarı
-
ağrı ve iltihaplanma
-
solunum
-
cilt sorunları
-
tümörler
Zoofarmakognozi hangi davranış problemlerine destek olabilir?

-
terk etme/edilme
-
taciz
-
kaygı
-
depresyon
-
korku
-
keder
-
güvensizlik
-
şok, stres, travma
Peki, siz daha önce zoofarmakognozi kavramı duymuş muydunuz?