Çin ve Vietnam arasında Güney Çin Denizi’nde gerilim

Güney Çin Denizi’nde kıyı ülkesi Vietnam’ın, kontrolündeki Vanguard Resifi yakınında petrol sondaj faaliyetlerini genişleteceğini duyurmasının sonrasında Çin’in bölgeye gemilerini göndermesi gerginliğe yol açtı.
“South China Sea Wave” adlı, Çin toplumsal medyasında Güney Çin Denizi’ne dair haberlerin bulunduğu hesaptan meydana getirilen paylaşıma göre Çin, “Xiang Yang Hong 10” inceleme gemisini iki kumsal emniyet gemisi eşliğinde bölgeye gönderdi.
Gemilere Guangdong ve Haynan eyaletlerinden 7 balıkçı gemisi de eşlik etti.
Vietnam, 5 vapur göndererek cevap verirken bölgede karşılıklı manevralarla stres tırmandı.
Vietnam’ın ay başlangıcında bölgedeki petrol çıkarma faaliyetini “Blok 05-1A” ismi verilen sahaya genişleteceğini malumat notuyla alakalı birimlere duyurması gerilimi tetikledi.
Söz mevzusu hesaptan meydana getirilen paylaşımda ilaveten bunun Çin ile Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) ülkeleri içinde 2002’de imzalanan “Güney Çin Denizi’nde Tarafların Davranış Kuralları Deklarasyonu”na aykırı olduğu ileri sürüldü.
Öte taraftan “South China Sea Brief” isimli web blogunun yazarı, Vietnamlı deniz güvenliği uzmanı Duan Dang da Twitter hesabında, Vietnam’a ait deniz sondasının offshore petrol kuyusuna çekilmesinin sonrasında Çin filosunun yakın seyir yapmış olduğu bilgisini paylaştı.
Duan, “Bu provokatif eylemin, bölgedeki sondaj faaliyetini durdurmak suretiyle Vietnam’a baskı yapmayı amaçladığı anlaşılıyor.” ifadesini kullandı.
Uydu takip verileri vapur hareketlerini doğrularken Çin ya da Vietnam’dan hemen hemen gerginliği doğrulayan resmi bir izahat yapılmadı.
Güney Çin Denizi’ndeki ihtilaflar
Güney Çin Denizi, kıyıdaş ülkelerin İkinci Dünya Savaşı’nın sonrasında bağımsızlıklarını kazanmasından bu yana hakimiyet ihtilaflarına mevzu oluyor.
Çin, ilk kez 1947’de duyurduğu haritayla Güney Çin Denizi’nin yüzde 80’inde hakimiyet iddiasında bulunurken kıyı komşusu ülkeler Vietnam, Filipinler, Malezya ve Brunie de bölgede hak iddia ediyor.
Çin’in bölgedeki ihtilaflı adalarda askeri üsler inşa etmesi ve sivil vapur filolarını bulundurmasına bölge ülkelerinin yanı sıra Amerika de karşı çıkıyor.