Eti Bakır, Avrupa’nın Pil Hammaddelerine Bağımlılığını Azaltacak Projeyle Fon Almaya Hak Kazandı
Bakır üretiminde ortaya çıkan pirit konsantresinden kobalt üretebilen fabrikaya haiz olan Eti Bakır’ın Mazıdağı Metal Geri Kazanım ve Entegre Gübre Tesisi, “Avrupa’nın Pil Hammaddelerine Bağımlılığını Azaltacak Sürdürülebilir Teknolojiler” projesiyle Avrupa Birliği’nden fon almaya hak kazandı.
Cengiz Holding, Ar-Ge faaliyetlerini üretimin odağına almış olduğu çalışmalarını hızlandırdı. Şirketin 1,2 milyar dolarlık yatırımla, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin önde gelen hususi sektör yatırımlarından biri olarak hayata geçirdiği Eti Bakır Mazıdağı Metal Geri Kazanım ve Entegre Gübre Tesisi, Ufuk Avrupa’nın (Horizon Europe) “Rekabetçi ve Sürdürülebilir bir Avrupa Batarya Değer Zinciri” başlıklı çağrısından fon almaya hak kazanan konsorsiyumdaki 19 internasyonal kuruluştan biri oldu.
7 milyon euroluk “STREAMS: Sustainable Technologies for Reducing Europe’s Battery Raw Materials Dependance (Avrupa’nın Pil Hammaddelerine Bağımlılığını Azaltacak Sürdürülebilir Teknolojiler) projesinde kobalt, nikel, mangan ve lityum bileşikleriyle pilin ana bileşenlerinden olan katot etken malzemesini üretecek olan Eti Bakır’ın 1,05 milyon euroluk bütçesinin 600 bin euroluk kısmı, bu uygulama tarafınca karşılanacak.
13 ülkeden 19 kuruluş yer alıyor
Eti Bakır Mazıdağı Metal Geri Kazanım ve Entegre Gübre Tesisi Genel Müdürü Emre Kayışoğlu, Ufuk Avrupa projesindeki bu başarıyla Türkiye’nin, 21’inci yüzyılın en mühim mevzularından olan bataryanın sürdürülebilir üretimi ve geri dönüşümünde mühim bir rol üstlendiğini söyledi. Bakır üretiminde, artık ürün olarak ortaya çıkan piritten kobalt üretme yeteneğine sahip, hayattaki tek tesise haiz olduklarının önemini vurgulayan Kayışoğlu, “Son dönemde bilhassa elektrikli vasıta kullanımının artışıyla bu araçların içerisindeki bataryaların üretimi ve geri dönüşümü konusu, bütün dünyanın en mühim gündemlerinden biri haline geldi. Bu kapsamda Avrupa Birliği’nden ‘İklim Geçişine Yönelik Sektörler Arası Çözümler’ hedefini destekleyecek şekilde ‘Rekabetçi ve Sürdürülebilir Bir Avrupa Batarya Değerler Zinciri’ başlıklı bir davet yapıldı. Fonlanmaya karar verilen projede aralarında Avusturya, Avustralya, Norveç, ABD, Ukrayna, Finlandiya, İspanya, İngiltere, Belçika ve Polonya’nın da bulunmuş olduğu 13 ülkeden 19 firma ve internasyonal kuruluşun bulunmuş olduğu konsorsiyumdaki tek Türk firma olmaktan büyük saadet duyuyoruz. Türkiye’nin en mühim ilmi inceleme kurumlarından biri olan TÜBİTAK RUTE’yle aynı projede olmak da bizim açımızdan ilaveten gurur kaynağı” dedi.
Lityum-iyon batarya geliştirilecek
Projede birincil, tali kaynaklar ile pil atıklarından sürdürülebilir ve etraf dostu teknolojilerle pil bileşenlerinin sentezleneceğini özetleyen Kayışoğlu, şu şekilde devam etti: “Bu projeyle, yüksek enerji yoğunluğuna haiz lityum-nikel-manganez-kobalt-oksit (NMC) tipi lityum-iyon bataryaların geliştirilmesi hedefleniyor. Projede pilin ana bileşenlerinden olan katot etken malzemesi için lüzumlu olan kobalt, nikel, mangan ve lityum bileşiklerinin elde edilmesini biz sağlayacağız. Katot etken malzemesi, pilin ağırlıkça aşağı yukarı yüzde 31’ine sahipken maliyetin ise yüzde 51’ini oluşturuyor.”
“Lityum, eti alüminyum’dan gelecek”
Avrupa’daki yaygınlaşan projelerin ‘sürdürülebilir’ özelliğine dikkat çeken Kayışoğlu, Cengiz Holding’in bütün öbek şirketlerinin ‘sıfır atık’ bilinciyle bu çalışmaları uzun yıllardan beri sürdürdüğünü anlatım etti. Ufuk Avrupa projesiyle mevcut kobalt karbonat üretim prosesini ileri saflaştırma yöntemleriyle iyileştirilerek batarya kalitesinde kobalt sülfat heptahidrat geliştireceklerini belirten Kayışoğlu, laflarını şu şekilde sürdürdü: “Mevcut hammaddemiz olan pirit konsantresi içerisinde eser oranda bulunan nikel ve mangan gibi kıymetli metalleri de geri kazanarak, batarya kalitesinde nikel sülfat hekzahidrat ve mangan sülfat monohidrat bileşikleri durumunda yeni çıkan mamüller sentezleyeceğiz. Öte taraftan kardeş şirketimiz olan Eti Alüminyum’un Seydişehir fabrikasında işlenen boksit madeninin artık ürününde eser oranda bulunan lityumu da geri kazanarak Mazıdağı’nda ileri saflaştırma teknikleri ile gene batarya kalitesinde lityum karbonat ve lityum hidroksit sentezini gerçekleştireceğiz. 3 sene sürecek projeyle ilkin ülkemizin sonrasında da dünyanın sürdürülebilir ekonomisine katkı sağlayacağımız için büyük saadet duyuyoruz.” – İSTANBUL