Ucunda Ödül Var: Yıllardır Bulunamayan Sanat Tarihinin En Ünlü Çalıntı Tabloları

Başlangıçta Rembrandt’a ait olduğu kabul edilen Dikilitaşlı Manzara, aslında Hollandalı sanatçı Govert Flinck’e ait bir eserdir. Ahşap üstüne yağlıboya tablo olan eserde bir dikilitaş, devrilmiş bir ağaç gövdesi ve at sırtında minyatür bir erkek ile fırtınalı bir görünüm tasvir edilmiştir. Bu sanat eseri, 1990 senesinde Boston’daki ünlü Isabella Stewart Gardner Müzesi soygunu esnasında çalındığında dünya genelinde popülerlik kazanmıştı. Polis kılığına girmiş iki erkek müzenin güvenliğini etkisiz hale getirmiş ve aralarında Dikilitaşlı Manzara’nın da bulunmuş olduğu 13 sanat eserini çalmıştı.

Ghent Altar Panosu, Jan Van Eyck ve kardeşi Hubert tarafınca yaratılmış bir takım panelden oluşmaktadır. Bunlardan biri olan Adil Yargıçlar paneli, özgün olarak yerleştirildiği Aziz Bavo Katedrali’ndeki bir soygun sebebiyle 1934’ten beri kayıptır. Hırsızlar şapelin kapısını zorlamış ve demir menteşelerini sökerek panelleri çıkarmışlardı, üstelik bu hırsızlığın 1. Dünya Savaşı Versay Antlaşması’nın öcü bulunduğunu iddia eden bir notla birlikte. Gent piskoposuna bir milyon Belçika frangı fidye isteği gönderildiğinde işler birazcık daha ilginçleşti fakat daha sonra bunun bir şaşırtmaca olduğu anlaşıldı. Adil Yargıçlar paneli bugün halen bulunamamıştır.

1990 senesinde Rembrandt’ın 1633 tarihindeki başyapıtı Celile Denizinde Fırtına, Boston’daki Isabella Stewart Gardner Müzesindeki soygun esnasında çalınan bir öteki eserdi. FBI tarafınca yürütülen kapsamlı soruşturmalara ve ipucu bulana 5 milyon dolar ödül lafına karşın tablo bugün halen kayıp.

Vincent van Gogh’un Gelincikler tablosu tarihte oldukça sayıda kez çalındı ve bugün halen kayıp. 1887 senesinde meydana getirilen bu eser, koyu bir arkaplan üstünde kırmızı çiçeklerle karşıtlık oluşturan canlı sarı çiçekleri tasvir etmektedir. İlk hırsızlık 1977’de tablo taşınırken gerçekleşmiş, suçlular Kuveyt’te bulunmuştur. 2010 yılının ağustos ayında ise hırsız ya da hırsızların güpegündüz ayrım edilmeden çerçevesinden kesmeyi başarmasıyla yeniden çalındı. Şu anki tahmini kıymeti aşağı yukarı 50 milyon dolar olan tablonun nerede olduğu bilinmiyor.

Paul Cezanne’ın Auvers-sur-Oise Manzarası isimli tablosu 31 Aralık 1999’da Ashmolean Müzesi’nden çalındı ve şu anda aşağı yukarı 5,5 milyon dolar değerinde. Resim Oxford’daki yılbaşı kutlamaları esnasında çalınmış, hırsızlar da kutlamalardan yararlanarak müzeye girmişlerdi. Müzenin kütüphane eklentilerinin etrafındaki iskeleye tırmanmışlar, bir tavan penceresini kırmışlar ve emniyet kameralarını engellemek için bir sis bombası yerleştirmişler, tabloyu çerçevesinden çıkarmışlar ve bir ip merdiven kullanarak kaçmışlardır. İngiliz ve internasyonal sanat suçları uzmanlarının kapsamlı araştırmalarına karşın tablo bugün halen kayıptır.

Aziz Francis ve Aziz Lawrence ile Doğuş, İtalyan Barok ustası Caravaggio tarafınca 1609 senesinde resmedilmiştir. Eserde saman bir döşek üzerinde, azizler ve çobanlarla çevrili bir bebek İsa ve onu izleyen bir öküz tasvir edilirken bir melek cennetten ‘Gloria’ yazılı bir sancakla inmektedir. Tablo, 18 Ekim 1969 tarihinde Sicilya’nın Palermo kentindeki Aziz Lawrence Oratoryosu’ndan çalınmıştır. Nihai akıbetine dair kapsamlı araştırmalara ve teorilere karşın tablonun mevcut yeri gizemini korumaktadır.

Çoğu insan ünlü sanatçılar Francis Bacon ve Lucian Freud’u tanıyor olsa da 1940’ların ortalarında başlayan ve 25 sene devam eden dostluklarından pek kimse haberdar değildir. Londra’nın bohem ortamında yaşamış ve iş donanması yapmış olan ikili, zıt sanatsal tarzlarına karşın birbirlerinin eserlerini derli toplu olarak incelemeleri ve eleştirmeleriyle tanınıyordu. Lucian Freud, 1952 senesinde Francis Bacon’ın ufak bir bakır tuval üstüne portresini çizmiş ve bu portre 1988 senesinde Berlin’deki Neue Nationalgalerie’de düzenlenen bir sergi esnasında çalınmıştır. Freud’un tabloyu bulmak için gösterdiği yoğun çabalara karşın tablo bugün halen kayıptır.

Danimarka Jübile Yumurtası, aslen Peter Carl Faberge tarafınca Rus kraliyet ailesi için yaratılan altı yitik Faberge İmparatorluk Paskalya yumurtasından biriydi. Rus Çarları tarafınca eşlerine Paskalya hediyesi olarak sipariş edilen ve Faberge’nin yarattığı 52 yumurtadan bugün yalnızca 46’sı biliniyor, kalan altı tanesi ise halen kayıp.

Yaratılışına dair net bir tarihe haiz olmasak da Genç Bir Adamın Portresi Rönesans ustası Raphael tarafınca 1513 ve 1514 yılları civarında resmedilmiştir. Bir zamanlar Polonya’nın Krakow kentindeki Princes Czartoryski Müzesi’nin bir parçası olan eser, Naziler yüzünden 75 yılı aşkın bir süredir kayıp. Bazı teorilere göre başyapıt, savaş esnasında Polonya Genel Hükümeti’nden görevli Nazi yetkilisi Hans Frank tarafınca alındı fakat Frank’ın eseri saklamış olduğu mı yoksa öteki bir hususi koleksiyona mı sattığı net değil.

Tarihteki en pahalı yitik sanat eseri olan Vermeer’in Konser tablosu, 1990 senesinde Boston’daki Isabella Stewart Gardner Müzesi’nde gerçekleşen ünlü soygunun bir öteki kurbanı oldu. Johannes Vermeer tarafınca 1663 ile 1666 yılları aralığında resmedilen bu tablo, Vermeer’in zamanın toplumsal yaşamındaki ev sahnelerini tasvir etmiş olduğu klasik bir örnektir ve bir oturma odasında müzik yapan üç figürü betimler.