Cengiz Han’ın asıl ismi ne, Temuçin mi? Cengiz Han ve Temuçin aynı kişi mi? Cengiz Han’ın gerçek adı nedir? Temuçin kimdir?
Cengiz Han‘ın reel ismi nedir? Cengiz Han ve Temuçin aynı kişiler mi? dört gözle beklenen mevzular içinde geliyor. Peki, Cengiz Han’ın aslolan ismi ne, Temuçin mi? Cengiz Han ve Temuçin aynı şahıs mi? Cengiz Han’ın reel ismi nedir? Cengizhan kimdir? Temuçin kaç yaşlarında öldü? Temuçin ve Camuka dost muydu, hikayesi nedir? İşte bilgiler…
Cengiz Han’ın reel ismi Temuçin’dir.
Cengiz Han (doğum adıyla Temuçin, y.?1162 – 18 Ağustos 1227), Moğol İmparatorluğu’nun kurucusu ve ilk Kağanı olan Moğol komutan ve hükümdardır. Hükümdarlığı döneminde gerçekleştirdiği hiç bir savaşı kaybetmeyen Cengiz Han, dünya tarihinin en büyük askeri liderlerinden birisi olarak kabul edilmektedir. 13. yüzyılın başlangıcında Orta Asya’daki bütün göçebe bozkır kavimlerini birleştirip bir ulus hâline getirerek Moğol siyasal kimliği çatısı altında toplamıştır. Cengiz Han, hükümdarlığı döneminde, 1206-1227 arasında, Kuzey Çin’deki Batı Xia ve Jin Hanedanı; Türkistan’daki Kara Hıtay, Maveraünnehir; Harezm, Horasan ve İran’daki Harezmşahlar, Kafkasya’daki Gürcüler, Deşt-i Kıpçak’taki Rus Knezlikleri, Kıpçaklar ile İdil Bulgarları üstüne seferler yapmış oldu ve imparatorluğu döneminde gerçekleştirdiği hiç bir savaşı kaybetmedi. Bunların kararında Pasifik Okyanusu’ndan Hazar Denizi’ne ve Karadeniz’in kuzeyine kadar uzanan bir imparatorluk kurdu.
1162 civarında Moğolistan’daki Onon Nehri civarlarında doğduğu kabul edilen Cengiz Han’ın reel ismi ”Temuçin”dir. Babası Yesügey, hasım bir kabile olan Tatarlar tarafınca zehirlenerek öldürüldüğünde Temuçin hemen hemen 9 yaşındaydı. Temuçin’in kabilesi, ufak yaşlarındaki bir çocuğun liderliğini kabul etmedi ve kardeşleri ve annesiyle beraber onları ölüme terk ederek kabileden sürdüler. Moğolistan’ın acımasız bozkırlarında kaçarak ve saklanarak hayatta kalmaya çalıştılar. Temuçin daha ufak tefek bir çocukken, avladıkları bir hayvanı paylaşmak istemeyen üvey kardeşini çıkan bir kavga kararı öldürdü. 16 yaşına geldiğinde, daha önceden yaptıkları bir antak kalma vasıtası ile nüfuzlu bir kabileden olan Börte adında birisiyle evlendi. Henüz 20 yaşına geldiğinde, bütün Moğolistan’da tanınmış ve hürmet duyulan bir komutan haline gelmeyi başarmıştı. Moğolistan’daki göçebe kavimleri birer birer kendi bayrağı altında birleştirdi. 1206 yılına gelindiğinde Moğolistan’da birlik sağlanmıştı.
1206 yılının ilkbaharında Onon Nehri’nin yakınlarında, kendisine bağlanmış olan bütün kabileleri bir araya getirerek büyük bir kongre topladı. Tüm göçebe kavimleri birleştiren Temuçin tek bir ulus yaratmıştı ve bu ulusa “Moğol Ulusu” ismini verdi. Bu kurultayda Temuçin, daha önceden almış olduğu “Kağan” unvanına ayrıca ”Cengiz” unvanını aldı ve bu tarihten sonra kendisine “Cengiz Kağan” ya da “Cengiz Han” diye hitap edilmesini istedi. Moğol toplumu, Cengiz Han’dan ilkin teşkilatsız ve düzensizdi. 1206 kurultayında devletin ordu ve sosyal teşkilatını düzenledi.
Cengiz Han, hükümdarlığı döneminde, 1206-1227 arasında, Kuzey Çin’deki Batı Xia ve Jin Hanedanı; Türkistan’daki Kara Hıtay, Maveraünnehir; Harezm, Horasan ve İran’daki Harezmşahlar, Kafkasya’daki Gürcüler, Deşt-i Kıpçak’taki Rus Knezlikleri, Kıpçaklar ile İdil Bulgarları üstüne seferler yapmış oldu ve imparatorluğu döneminde gerçekleştirdiği hiç bir savaşı kaybetmedi. Bunların kararında Pasifik Okyanusu’ndan Hazar Denizi’ne ve Karadeniz’in kuzeyine kadar uzanan bir imparatorluk kurdu.
Bozkır geleneğinden gelen onlu teşkilatı kullanarak, kabiliyet ve kişilerin bireysel üstünlüğüne dayanan meritokratik bir ordu meydana getiren Cengiz Han’ın büyük bir asker olarak ün kazanmasının temelinde, kurduğu posta teşkilatı ve casus ağı ile istihbarat sanatına verdiği büyük kıymet mühim bir yer tutmaktadır. Yaptığı seferler kararında çoğu kent tahrip olmuş ve milyonlarca insan da katledilmiştir, fakat Cengiz Yasası ismi ile metinleştirilen kuralları ile işkenceyi, yalan söylemeyi, hırsızlık yapmayı ve zina etmeyi de yasaklamış; zanaatkârlar, doktorlar, belli malumat becerisi olan eğitimli kişiler ve her dinden din adamlarına, hangi milletten olursa olsun aralarında bir tefrik yapılmaksızın hürmet gösterilmesi ve vergiden muaf tutulmalarını da kanunlaştırmıştır.
Cengiz Han aynı zamanda, halkının yazıya haiz olmasını sağlamak için Uygurlardan mühim kişileri başkenti Karakurum’a çağırmış ve Moğolca için Uygur alfabesini uyarlatarak bunu çocuklarına da öğretmesini istemiştir. Bu sayede Moğol dilinin de yazılı hale getirilmesini sağlamıştır.
Cengiz Han, 1227 senesinde Kuzey Çin’deki Tangutlar’ı yendiği seferden dönerken meçhul bir nedenle öldü. Mezarının yeri ise günümüzde hâlâ bilinmemektedir. Ünlü bir söylentiye göre, kendisi ölmeden ilkin mezarının gizli saklı tutulmasını vasiyet etmiş, o ölünce de yakınları onu meçhul bir yere gömmüş, daha sonra cenazeye katılan hepimiz mezarın yeri hiç bir şekilde bilinmesin diye kendilerini öldürmüştür. Fakat bu iddia, çoğu şahıs tarafınca uydurma olarak kabul edilir. Günümüzde arkeologlar Cengiz’in gömüldüğü yere yaklaştıklarını düşünüyorlar. İlerleyen yıllarda modern Moğolistan’ın görkemli bir keşfe ev sahipliği yapması mümkündür.
Cengiz Han öldüğünde haiz olduğu topraklar, tahmini olarak Büyük İskender’in dört, Roma İmparatorluğu’nun ise iki katı büyüklüğündeydi. Kurmuş olduğu imparatorluk, günümüzde Rusya hariç bütün ülkelerden daha geniş topraklar üstüne yayılmış vaziyette olup, onun ölümünden sonra oğlanları ve torunları döneminde daha da genişleyerek, insanlık tarihinin görmüş olduğu bitişik sınırlara haiz en büyük imparatorluk hâline geldi.
2003’te araştırmacılar American Journal of Human Genetics’te, aşağı yukarı 900 sene ilkin yaşamış bir adamın genetik materyalinin günümüzde her 200 erkekten birinde bulunduğunu, yani Avrasya’da 16 milyon adamın bu genetik materyali paylaştığını iddia eden bir inceleme yayımladı. Bunun Avrupa’dan Afrika’ya kadar örnekleri vardır. Araştırmacılar, bu süper etkin atanın kim olduğu sorusuna getirilebilecek en mantıklı açıklamanın Cengiz Han olduğuna karar verdiler. Çünkü Cengiz Han’ın, vaktinde Çin’den getirttiği Taoist bir bilgeden ömrünü uzatmak için yardım istediği ve bunun sonucunda, yapmış olduğu seferlerle büyük şehirleri ele geçirdiğinde oralarda yaşayan çoğu hanımı himayesine alıp onlarla cinsel ilişkiye girmiş olduğu bilinmektedir.
Camuka (veya Gür Han ö. 1206), asker, politikacı ve Moğol Cacirat kabilesinin şefi, sonraları Cengiz Han olarak anılacak olan Temuçin’in kan kardeşi (anda) ve rakibidir.