Kira ödemelerini banka yolu ile yapan kiracılara kötü haber

Kira bedellerindeki yüksek artış tartışmaları devam ederken, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’ndan mühim bir karar geldi. Bu karar, banka hesabına havale ile meydana getirilen kira ödemelerinde havale tutarının kiracıya ait bulunduğunu belirledi. Yüksek Mahkeme, havale tutarının kiraya veren tarafınca öğrenim edilerek ödeme yapılması halinde ise kiracının noksan ödeme yapmış sayılacağına hükmetti.

Emsal niteliğindeki olayda, kiracı L.M. derli toplu olarak kirasını bankaya yatırıyordu. Ancak dört ay sonra ev sahibi, kiracının kirayı noksan yatırıldığını iddia ederek icra takip edeni başlattı. Kiracı, kiranın ödendiğini belirtmesine karşın icra takibiyle karşılaştı ve bu duruma itiraz etti. Ev sahibi ise Sulh Hukuk Mahkemesi‘ne müracaat ederek takibin devam etmesini istek etti. Mülk sahibi, kiracının 4 ay süresince kiranın noksan ödendiğini iddia ederek, kiracının tam ödeme yükümlülüğü bulunduğunu ve takibin devam etmesi icap ettiğini savundu. Aynı zamanda ev sahibi, kira sözleşmesine makul olarak kira bedellerinin banka havalesi yoluyla ödendiğini ve bu prosedür esnasında oluşan havale tutarının kiracı tarafınca karşılanması icap ettiğini öne sürdü.

Kiracı ise bu noksan ödeme iddiasının tamamiyle kendi kusurundan kaynaklandığını belirtti. Kiracı, her ay belirtilen banka hesap numarasına 450 lira ödeme yaptığını, fakat bankanın havale tutarı olarak 31,50 lira kestiğini ve bu kesintinin kiracının sorumluluğunda olmadığını anlatım etti. Ayrıca kiracı, kira sözleşmesine göre kira bedellerinin elden peşin olarak ödenmesi icap ettiğini fakat ev sahibinin talebi üstüne banka havalesi ile ödeme yapılması halinde oluşan kesintinin ev sahibinin sorumluluğunda bulunduğunu belirtti. Kiracı, bu nedenden dolayı davayı reddetmelerini istek etti.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ise bu durumu değerlendirerek, havale tutarının kiracıya ait olduğu yönündeki kararıyla öne çıktı. Aynı zamanda kiracının, ev sahibinin talebi üstüne banka havalesi ile ödeme yapması halinde oluşan kesintiye karşı görevli olmadığına hükmetti.

Bu karar, noksan ödemenin banka tarafınca alınan masraflardan kaynaklandığı durumda kiracının bu harcamalara katlanmak zorunda olmadığına dikkat çekti. Ayrıca, elden ödenmesi ihtiyaç duyulan kira bedellerinin bankaya yatırılmasının istenmesi nedeniyle ortaya çıkan masrafların da kiracının sorumluluğunda olmadığı belirtildi. Mahkeme, ödenmemiş bir kira bedeli olmadığı için temerrüt nedeniyle oluşturulan tahliye davasında davacının haksız bulunduğunu belirleme ederek davanın reddine karar verdi.

Ancak davacı mülk sahibi karara itiraz edince, Yargıtay devreye girdi ve sonucu bozdu. Yeniden meydana getirilen yargılamada mahkeme, ilk sonucunda direndi. Bu aşamada davacı, sonucu temyiz etti ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu devreye girerek emsal özellikte bir karara imza attı.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu‘nun kararında, kira bedelini ödeme yükümlülüğünün kiracıya ait olduğu vurgulandı. Kiracının, ödeme borcunu kiraya verene ulaştırmanın kendi sorumluluğunda olduğu belirtildi. Banka hesabına meydana getirilen kira ödemelerinde havale tutarının kiracıya ait olduğu ve kiraya verenden öğrenim edilerek ödeme yapılması durumunda, kiracının noksan ödeme yapmış sayılacağı anlatım edildi.

Kararda ayrıca, gönderim tutarını oluşturan kira bedeli üstünden mahsup yoluyla gönderim harcamasının katılması halinde kira bedelinin noksan ödendiği vurgulandı. Bu durumun temerrüt ihtarı sonra gerçekleşen ödemeyle ilişkilendirilerek, temerrüt nedeniyle tahliyeye niçin olabileceği belirtildi.

Yasalarda kira bedelinin kiraya verene ulaştırılması gerektiği ve bunun elden ödenmesi ya da kiracının gideri üstlenmesi koşuluyla banka hesabına yatırılması ya da konutta ödemeli olarak PTT kanalıyla gönderilmesi gerektiği vurgulandı. Kira bedelinin kiraya verenin banka hesabına yatırılması halinde ise banka tarafınca doğranan havale tutarının kiracının sorumluluğunda olduğu belirtildi.

Kararda şu şekilde denildi:
“Açıklanan şekilde yapılmayan ödemeler yasal ödeme olarak kabul edilemez. Bu nedenle mahkemece, takibe mevzu noksan ödenen kira bedelleri üstünden itirazın iptali ile kiralananın tahliyesine karar verilmesi gerekir. Mahkeme kararının bozulmasına oy çokluğu ile karar verilmiştir.”

Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Bursa Barosu avukatlarından Cüneyt Fidan, “Maalesef ki son zaman kiracı ve ev sahipleri içinde uyuşmazlıklar arttı. Yargıda da bu hususta bir kesafet yaşanmaktadır. 2021 senesinde verilen kararda, kiracı kira bedelini derli toplu olarak banka havalesiyle ödüyor. Ancak banka, bu havaleden prosedür harcaması kesiyor. Ev sahibinin eline 31,50 lira noksan para geçiyor. Türk hukukuna göre para borcu götürülüp teslim edilmesi gerekmektedir. Bunun ödenmesi esnasında doğacak masraflardan da borçlu olan şahıs sorumludur. Burada kiracılar şuna dikkat etmelidirler. Kira borcu öderken, harcamalara iyi baksınlar. Kira borcunun mülk sahibinin eline tam anlamıyla geçmesine dikkat etsinler. Çünkü mülk sahipleri artık en ince detaylarına kadar araştırmaktadır” dedi.