Sıcak çarpması komaya neden olabilir!
Prof. Dr. Sezer, sıcak çarpmasının, yüksek ateş, baş ağrısı, ter miktarının azalması gibi emareler gösterdiğini daha ağır durumlarda ise şuur değişikliği, nöbet ve hatta komaya kadar giden sonuçlara niçin olabileceğine işaret etti.
Sıcak çarpmasının çocuklar, yaşlılar, askerler ve atletler gibi güneşte egzersiz yapan ergenlerde daha sık görüldüğünü belirten Sezer, “Sıcak ve nemli hava şartlarına maruz kalma, kifayetsiz sıvı alımı, alkol alımı ve sıcak ortamda uzun soluklu ve yoğun egzersiz sıcak çarpmasını tetikleyen faktörlerdir” dedi.
Yüksek hava sıcaklığının yüksek rutubet ile birleşmesi halinde sıcak çarpması olasılığının arttığını belirten Prof. Dr. Sezer, rutubet oranının yüzde 60’ın üstüne çıkmış olduğu durumlarda bedenin kendini soğutma kapasitesinin azaldığını ve sıcak çarpması ihtimalinin arttığını söyledi.
SU TÜKETİMİ ÇOK ÖNEMLİ
Sıcak çarpması riskinin bazen daha çok bulunduğunu belirten Sezer, şunları kaydetti:
“Küçük çocuklar, 65 yaş üzeri bireyler, süreğen hastalığı olanlarda kalp, böbrek, şeker hastalığı olan, şişman kişilerde sıcak çarpması riski daha da artmaktadır. İdrar sökücü, rejim ilaçları, nörolojik ilaçlar, uyku ilaçları ve sakinleştirici ilaçları kullananlar bilhassa dikkat etmelidir. İleri yaşlarındaki bireylerin susama merkezi uyarısı geç olabilmekte ve susadığını ayrım edememektedirler. Bu nedenle yaşlı yakınlarımızın kesinlikle ne kadar su içtiğini takip edebilmek gerekmektedir.”
“KAFEİN VE ALKOL İÇEREN İÇECEKLERDEN UZAK DURUN ” UYARISI
Sezer, yüksek sıcaklığa maruziyette ter ile ancak su kaybı değil tuz ve potasyum kaybı da görüldüğünü belirtti.
Su tüketiminin mineral kaybını dengeleyecek içeceklerle desteklenmesi icap ettiğini de belirten Sezer, “Soda, tuzlu ayran, soğuk nebat çayları da tüketmek gerekmektedir. Evde suya ayrıca hazırlayabileceğiniz kolay bir sıvı karışımı önerisi olarak bir litre suya yarım çay kaşığı tuz ve yarım çay kaşığı yiyecek sodası ilave ederek tüketmek su ve tuz kaybını karşılayabilmektedir.”
Ayrıca Sezer, kafeinli ve alkol içeren içeceklerden de kaçınılması icap ettiğini vurguladı.
“Yüksek tempolu egzersizlerde sıvı kaybı artıyor”
Prof. Dr. Sezer, sıcak havalarda spor yapanlar için de önerilerde bulundu.
Sıcak ve nemli havada egzersiz yapanların dikkatli olması icap ettiğini belirten Sezer, “Egzersiz esnasında sıcak çarpmasının ilk emaresi kas kramplarıdır. Yüksek tempolu egzersizlerde saatlik sıvı kaybı 3-4 litreye kadar çıkabilmektedir. Terlerken su ile tuz kaybı olmakta ve vücut tuz miktarı azalmaktadır. Bu nedenle sporcular ancak su değil tuz içeren spor yardımcı ürünleri de kullanmalıdır” bilgisini paylaştı.
Sezer, sporcuların sıcak çarpmasına karşı soğuk çikolatalı buzlu süte azca oranda tuz katarak tüketmelerini önerdi. Bu sayede kalori, protein ve tuz açığının giderileceğini belirtti.
SICAK ÇARPMASINDA İLK MÜDAHALE NASIL OLMALI?
Sıcak çarpması görülen kişinin öncelikle soğutulması icap ettiğini belirten Prof. Dr. Sezer, katılması ihtiyaç duyulan önlemleri şu şekilde sıraladı:
“Hastalanan şahıs derhal yatırılmalı ayakları bir miktar kaldırılmalıdır. Kişiyi daha soğuk bir ortama taşımak, kıyafetlerini çıkararak alın, koltuk altı boyun ve kasık bölgelerine uygulanacak soğuk kaygan bez, sıvı alımını arttırmak ilk uygulanacak önlemdir. Hastalanan kişide şuur değişikliği var ise, kafi sıvı alamıyor ve ateşi düşmüyorsa, idrar çıkışı azca ise en yakın sıhhat kuruluşuna götürerek damardan sıvı alımı ve gerek görülürse hastaneye yatış planlanmalıdır.”